به عقیده کارشناسان حراجی‌های هنری که در کشور ما برگزار می‌شوند، علاوه بر اینکه بستری مستعد پولشویی هستند، با استانداردهای جهانی برگزاری نیز فاصله بسیار دارند.

سیزدهمین حراجی تهران

به گزارش برات نیوز، چندی پیش سیزدهمین دوره حراجی هنری تهران برگزار شد.

در این حراجی یکی از تابلوهای نقاشی ضعیف به نام «خاطرات امید» به قیمت ۱۲ میلیارد تومان به فروش رسید.

این قیمت توانست رکوردی تازه و عجیب در تاریخ مرموز این حراجی بگذارد.

در این دوره از حراج تهران مجموعا 22 اثر بالاتر از یک میلیارد تومان چکش خورد.

 19 اثر از 500 میلیون تا یک میلیارد تومان، 57 اثر بین 100 تا 500 میلیون تومان و 11 اثر زیر 100 میلیون تومان به فروش رسیدند و یک اثر نیز به فروش نرسید.

حواشی حراجی تهران تمامی ندارد

تابلوی خاطرات امید اثر آیدین آغداشلو بود که عده‌ای این نقاشی را کپی از اثر «پیرو دلا فراچنسکو» با نام «دوک و دوشس» می‌دانند.

همچنین قیمت عجیب و غریب ۱۲ و نیم میلیارد تومانی آن را منطقی نمی‌دانند و آن را راهی برای پولشویی می‌دانند.

اما علیرضا سمیع آذر، مدیر حراج تهران اعتقاد دارد که هیچ مورد پولشویی در این حراجی وجود ندارد.

او در این مورد می‌گوید: «هیچ مورد پولشویی در حراج تهران وجود نداشته و نمی‌تواند وجود داشته باشد.

 این را صریح می‌گویم چون از آن اطمینان کامل دارم.

کسانی که این شائبه‌ها را مطرح می‌کنند یا پولشویی را نمی‌دانند چیست و یا حراج را نمی‌شناسند.

 اگر شما حجم زیادی از پول کثیف داشته باشید و بخواهید دور از چشم مسئولین آن را به چیزی تبدیل کنید، بدترین کار آن است که بیایید در حراج آن را عرضه کنید.

چرا که صدها نفر حاضرند و مراسم به صورت زنده پخش و ثبت می‌شود، چرا باید در جلوی دوربین‌های صدا و سیما و رسانه‌ها آن را هزینه کنید تا همه ببیند چه میزان خرید کرده‌اید!»

عدم شفافیت حراجی‌های هنری
تابلوی خاطرات امید اثر آیدین آغداشلو

ابهامات حراجی‌های هنری

 ۱۳ دوره از برپایی حراجی‌های هنری در تهران گذشته است، اما به جز بحث پولشویی، هنوز حواشی و ابهاماتی حول این رویداد وجود دارد.

حراج تهران برخلاف بسیاری از حراجی‌های معتبر بین‌المللی که در سراسر جهان برگزار می‌شوند، هرگز به صورت شفاف و علنی نام و مشخصات کامل خریداران آثار عرضه شده در حراج را اعلام یا منتشر نکرده است.

این مقاومت عجیب در مقابل شفافیت موجب ایجاد حواشی شده است.

تاکنون سوالات مختلفی در این خصوص به ذهن مخاطبان رسیده است که این حراجی‌های هنری بر مبنای کدام معیار انتخاب می‌شوند؟

شبهه‌آمیز بودن داوری و مبالغ آثار هنری

همچنین قیمت نجومی آنها بر اساس چه مبنا و معیار تعیین می‌شود و چه افرادی این کار را بر عهده می‌گیرند؟

آیا این افراد صلاحیت لازم داوری و قیمت‌گذاری را دارند و همینطور خریداران این نوع آثار نیز چه کسانی هستند؟

قیمت‌گذاری پایه و اصالت آثار عرضه شده در حراج از سوی چه کسانی تعیین می‌شود؟

همچنین سوالات زیادی نیز در مورد تامین منابع مالی خریداران وجود دارد.

اینکه آیا این منابع قبلا از مجرای پایش و نظارت قانونی و مالیاتی عبور کرده است؟

آیا پاک بودن این منابع به تائید مراجع ذی‌صلاح رسیده و پول شبهه‌امیزی وارد این فرآیند نمی‌شود؟

خلاقیت، عنصر مهم داوری

مریم بختیاریان، عضو هیأت علمی دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی دانشگاه علوم تحقیقات خلاقیت را مهم‌ترین مولفه برای داوری آثار هنری مدرن یا معاصر می‌داند.

او می‌گوید: «هنگامی که تصمیم می‌گیریم درباره ارزش‌های اثر هنر خاصی صحبت و آنها را تفسیر کنیم، ابتدا باید ببینیم که در آن اثر به چه میزان ایده‌های نو، بدیع و خلاقانه جریان پیدا کرده است؛ چقدر در ساختار و فرم آن از امکانات تازه استفاده شده است.»

او معتقد است که تاریخ هنر، تاریخی غیرخطی است و به همین دلیل در داوری این آثار باید به عنصر خلاقیت و نوآوری توجه ویژه‌ای کرد.

تفکیک بازار به دو دسته اولیه و ثانویه

بختیاریان بازار آثار هنری را به دو دسته اولیه و ثانویه تفکیک می‌کند.

بازارهای اولیه هنرهای تجسمی همان گالری‌ها هستند که هنرمندان مبتدی در آنها حضور دارند.

معیار داوری در این بازارها را می‌توان پارامترهایی چون تکنیک، فرم، ابعاد اثر و … دانست.

او حراجی‌های هنری را در زمره بازارهای ثانویه می‌داند.

این کارشناس معتقد است که ارزش‌گذاری و داوری این آثار مانند دسته اول نیست.

 استانداردهای مشخصی برای آنها وجود ندارد.

او می‌گوید: «برخلاف بازارهای اولیه، در بازارهای ثانویه استانداردهای معین و پارامتریک مشخصی وجود ندارد که بتوان براساس آنها فرایند داوری و ارزش‌گذاری آثار هنری را پیش برد.

 بنابراین فرایند ارزش‌گذاری آثار هنری در اینگونه بازارها با پیچیدگی و دشواری‌های قابل توجهی روبه‌رو است.»

اهمیت نقد سازنده

او بیان کرد در حراجی‌ها ارزش زیبایی‌شناختی آثار هنری با ارزش اقتصادی آنها برخوردی غیرمنتظره دارد.

 به همین دلیل است که غالبا روند فروش آثار هنری در حراجی‌های سراسر دنیا با حواشی و چالش‌های گوناگونی همراه می‌شود.

انتقاداتی که به این آثار می‌شود را می‌توان مثبت نگاه کرد.

هرچه این انتقادات تکرار شود، به میزان چشمگیری مانع از کارهای تکراری و کپی‌کاری‌های غیرخلاق می‌شود.

همچنین می‌تواند به رونق بازار اصیل هنر به طور عام و بازار هنرهای تجسمی به طور خاص بیانجامد.

او کمبود شفافیت در حراجی‌های هنری را به دلیل فاصله داشتن ما با استانداردهای برگزاری حراجی و بازارهای هنری می‌داند.

نظارت نهادها بر عملکرد حراجی‌ها

این مدرس دانشگاه همچنین بر لزوم نظارت نهادهای مسئول بر عملکرد حراجی‌های هنری تاکید کرد.

بختیاریان در این مورد افزود:

«تصور می‌کنم لزوم مراقبت و نظارت بر چنین بازارهایی مشهود و مورد تاکید است.

 مخصوصا در این راستا لازم است که تاثیر عوامل پیدا و پنهان اقتصادی کنترل شود.

اساسا همه بازارها به مراقبت نیاز دارند و دست نامرئی آدام اسمیت دیگر کاربردی ندارد.

 بازار هنر بیش از سایر بازارها به مراقبت نیاز دارد؛

چراکه از حساسیت و جذابیت بیشتری برخوردار و طبیعی است که افکار عمومی را به میزان قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد.»

اشتراک گذاری :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *