هشتم سپتامبر برابر با هجدهم شهریور، روز جهانی سوادآموزی است. بدون تردید یکی از ملاک‌های پیشرفت و توسعه هر کشور مبارزه با بی‌سوادی و بهره‌مندی اغلب افراد جامعه از مهارت خواندن و نوشتن است. هرچند امروزه معیارهای باسواد بودن نسبت به گذشته تغییر کرده است و در کشورهای توسعه یافته داشتن مهارت کار با رایانه یا یک زبان بین‌المللی ملاک باسواد بودن در نظر گرفته می‌شود، اما در اغلب کشورهای جهان همچنان نرخ سواد با معیار قدیمی مهارت خواندن و نوشتن ارزیابی می‌شود.

نام گذاری روز جهانی سوادآموزی

با وجود نقش بی چون و چرای سواد در پیشرفت یک ملت جالب است بدانید هنوز بیش از ۱۰ درصد مردم جهان به ویژه در کشورهای ضعیف و مناطق محروم از این مهارت بی‌بهره هستند. در چهاردهمین جلسه کنفرانس عمومی یونسکو که در تاریخ بیست و ششم اکتبر ۱۹۶۶ برگزار شد، روز هشتم سپتامبر به عنوان روز جهانی سواد آموزی نام‌گذاری شد تا فرصتی برای دولت‌ها و جوامع برای مقابله با چالش بی‌سوادی ایجاد شود.

البته سواد در جوامع مختلف با تعابیر مختلفی تعریف می‌شود، در تعریف سنتی، داشتن سواد به داشتن مهارت خواندن، نوشتن و سخت گفتن تعبیر می‌شود اما در مفهوم نوین سواد به داشتن توانایی برقراری ارتباط و درک مفاهیم و اندیشه‌ها در جامعه تعریف می‌شود.

یکی دیگر از تعابیر جدید سواد توانایی و قدرت ایجاد تغییر است. طبق این تعریف: «سوادآموزی باید توانایی‌ها و مهارت‌هایی را در افراد ایجاد کند که آن‌ها را قادر سازد در برخورد با پدیده‌های اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی، پیچیدگی‌های دنیای فن‌آوری، روش‌های نوین کسب‌وکار و شیوه‌ها و ابزارهای جدید ارتباط جوامع با یکدیگر بتوانند مشکلات فردی، خانوادگی و شغلی خود را به روش صحیح حل کنند، با محیط پیرامون خود رابطه‌ای اثربخش برقرار کنند و دانش و مهارت خود را به طور مستمر توسعه دهند.»

با این حال سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد یا همان یونسکو یک تعریف جامع از سواد ارائه کرده است:

داشتن سواد به معنی توانایی شناخت، درک، تفسیر، برقراری ارتباط و محاسبه مفاهیم گوناگون از جمله مکتوبات چاپ شده و نوشته شده است.

روز جهانی سوادآموزی
۸ سپتامبر؛ روز جهانی سوادآموزی

مبارزه با بی سوادی در ایران

اولین سازمانی که به صورت رسمی در سال ‌١٣١٥ برای مبارزه با بی‌سوادی بزرگسالان در ایران شروع به فعالیت کرد، اداره تعلیمات اکابر بود. در سال ‌١٣٢٢ و بعد از جنگ جهانی دوم، کلاس‌های سواد آموزی بزرگسالان تحت عنوان آموزش سالمندان آغاز به کار کرد و در فاصله سال‌های ١٣٢٠ تا ١٣٣٥، آموزش بزرگسالان با عنوان تعملیات اساسی در جهان با بنیانگذاری یونسکو مورد توجه قرار گرفت.

سازمان نهضت سوادآموزی

اما پس از انقلاب و با دستور بنیانگذار انقلاب مبارزه با بی‌سوادی در ایران روند جدی‌تری به خود گرفت و سازمان نهضت سوادآموزی ایران یک سال بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در هفتم دی ماه ۱۳۵۸ به منظور آموزش خواندن و نوشتن به بزرگسالان و کودکانی که به مدرسه دسترسی ندارند تشکیل شد.

نرخ سوادآموزی در ایران

به گفته رییس سازمان نهضت سواد آموزی در سال ۹۸ میانگین نرخ باسوادی در گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال در کشور ایران به ۹۶ درصد رسیده است که هر سال نیم درصد به این آمار اضافه می‌شود. جالب است بدانید نرخ باسوادی در برخی استان‌های کشور مانند تهران، اصفهان، مازندران، یزد و سمنان به ۹۸ درصد رسیده است، اما در برخی دیگر از استان‌ها مانند سیستان و بلوچستان میزان باسوادی ۸۳ درصد یعنی کمتر از میانگین کشوری است.

بر اساس آمار در سال ۱۳۵۵  از بین جمیعت ۲۷ میلیون نفری ۶ سال به بالا ایران ۱۴/۲ میلیون نفر  بی‌سواد بودند. این آمار نشان می‌دهد نرخ سوادآموزی در ۴۰ سال گذشته ۴۸ درصد افزایش داشته است.

اما آمارها هنوز حاکی از آن است که در مناطق محروم مشکل بی‌سوادی و دور ماندن کودکان از تحصیل به‌ویژه در دختران دیده می‌شود. از آنجایی که دور ماندن کودکان از تحصیل می‌تواند آسیب‌های اجتماعی بزرگی را به دنبال دارد به نظر می‌رسد.

یکی دیگر از مشکلات و چالش‌های سوادآموزی در ایران نرخ بالای مهاجرین و اتباع خارجی است که از نعمت سواد بی‌بهره هستند و باید برنامه‌های جامعی با مشارکت‌ نهادهای مدنی و بین المللی برای آن در نظر گرفته شود.

فراموش نکنید شما هم می‌توانید دغدغه‌ها و نظرات خود پیرامون موضوع سوادآموزی در شهر یا منطقه خود را از طریق برات نیوز به گوش دیگران برسانید.

اشتراک گذاری :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *