1. خانه
  2. اقتصاد
  3. اخبار اقتصادی
  4. روند رشد جمعیت تا 15 سال آینده نزولی خواهد بود
اخبار اقتصادیمنتخب سردبیر

روند رشد جمعیت تا 15 سال آینده نزولی خواهد بود

نرخ رشد جمعیت

طبق گزارش جدیدی از مرکز آمار ایران، رشد جمعیت کشور ما روندی نزولی در پیش خواهد داشت.

به گزارش برات‌نیوز، از آنجایی که نرخ رشد جمعیت در سال‌های اخیر کاهش یافته و آمار ازدواج و فرزندآوری نیز در شرایط مطلوبی قرار ندارد، این مرکز پیش بینی کرده که در طول 15 سال آینده، نرخ رشد جمعیت ایران به 0.36 درصد برسد؛ این یعنی جمعیت ایران تا سال 1415 تنها 7 میلیون و 391 هزار نفر افزایش خواهد یافت.

در روزهای اخیر نیز خبرهایی مبنی بر نگرانی مسئولان از پیر شدن جمعیت ایران منتشر شد. برخی از این اخبار نیز با تیترهای عجیب و غریبی منتشر شدند و جنجالی اساسی در فضای مجازی به پا کردند. مسئولان ایران اعلام کرده‌اند که کشور ما در حال نزدیک شدن به بحران جمعیت است و پنجره جمعیتی کشور در حال بسته شدن است.

کارشناسان حوزه جمعیت، یکی از علل اصلی این نگرانی را کاهش بستر و ظرفیت سرعت‌دهی به فرایند توسعه و رشد اقتصادی عنوان کرده‌اند.

طبق گزارش‌های منتشر شده از مرکز آمار ایران، جمعیت کشور از حدود 84 میلیون نفر در سال 1400 با 7 میلیون و 391 هزار نفر افزایش به 91.5 میلیون نفر در سال 1415 خواهد رسید. این پیش بینی نشان می‌دهد که هر سال تنها 600 الی 700 هزار نفر به جمعیت ایران اضافه خواهد شد.

در ادامه این گزارش می‌خوانیم که روند جمعیت روستایی تا سال 1415 با حرکت در سیر نزولی از 20 میلیون و 179 هزار نفر در سال جاری به 18 میلیون و 203 هزار نفر خواهد رسید. همچنین جمعیت شهری از 63 میلیون و 870 هزار نفر در سال جاری به 73 میلیون و 243 هزار نفر افزایش خواهد یافت.

وضعیت فعلی رشد کشور اسف بار است

در رابطه با کاهش نرخ رشد جمعیت در ایران، نایب رییس کمیسیون مشترک جوانی جمعیت و حمایت خانواده مجلس شورای اسلامی وضعیت فعلی رشد جمعیت را اسف بار دانست. او در این زمینه گفت: نرخ ۱.۶فرزند به ازای هر خانواده از نظر جمعیت‌شناسی به معنای مرگ تدریجی آن جامعه است.

فاطمه محمد بیگی ادامه داد: موضوع بحث من قانون جوانی جمعیت است که برای حمایت از خانواده و پاسخ به چند نیاز در جامعه تدوین شده است. مساله فرزندآوری و نسل، مساله بسیار مهمی است، رهبر معظم انقلاب در اوج تحریم، سیل و زلزله و مشکلات معیشتی، بحث جمعیت را مورد تاکید قرار دادند و می‌دانند که جمعیت با اقتصاد گره خورده است،  چنان که جایزه نوبل اقتصادی را اخیرا دانشمند اقتصاددانی گرفت که ثابت کرد جمعیت متضمن رشد اقتصاد است و با فرمول‌های علمی این را اثبات کرد.

وی که در سمت ریاست کمیته سلامت الکترونیک کمیسیون بهداشت مجلس نیز مشغول به کار است، افزود: بر اساس نمودارهای اقتصادی در آینده پژوهی‌ها می‌بینیم که از دهه ۲۰۵۰ به بعد می‌بینیم کشورهایی مثل هند و چین در صدر قدرت‌های جهانی قرار می‌گیرند که رشد جمعیت بالایی دارند. قطعا بسیاری می‌گویند در این وضعیت اقتصادی چرا روی جمعیت این اندازه تاکید است، اتفاقا بحث جمعیت بحث فرآروی ما برای توسعه اقتصادی خواهد بود.

در حقیقت این موضوع که ثروت اصلی یک کشور جمعیت آن است، قابل اغماض نیست. جمعیت جوان ناب‌ترین ثروتی است که هر کشوری دارد. اگر ما بتوانیم این جمعیت جوان را در شور، نشاط و شادابی نگاه داریم، برای سلامت روان آن هزینه کنیم و سلامت روان آن‌ها را ارتقا دهیم، نسل آینده ما نسلی پویا، پرتحرک، شاداب و موفق در عرصه‌های علمی، اجتماعی، اقتصادی و تکنولوژیکی خواهد بود.

قانون جوانی جمعیت تنظیم خواهد شد

توجه به مشکلات مسیر رشد جمعیت از جمله وظایف مجلس به شمار می‌رود. از همین رو مجلس شورای اسلامی از پیشنهاد ایجاد یک کمیسیون جدید به نام کمیسیون مشترک حمایت از خانواده و جوانی جمعیت خبر می‌دهد. به گفته محمد بیگی عضو مجلس شورای اسلامی، این کمیسیون به منظور ادامه اهداف قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ایجاد شده است.

رییس فراکسیون جمعیت و حمایت از خانواده مجلس شورای اسلامی ادامه داد: ترویج ازدوج آسان، ارزش ازدواج، ارزش فرزندآوری، ارزش پدری و مادری، تکریم مقام پدری و مادری، آموزش‌های مربوط به این تکریم، تدوین کوریکولوم‌های درسی، تغییرات دانشگاه‌ها بر اساس این موضوعات، ایجاد خوابگاه‌های متاهلی و… از جمله موارد دیده شده در این قانون است.

محمدبیگی مساله دیگر عدم رشد جمعیت را، الگوی مسکن دانست. به گفته او، چه از نظر بالا بودن قیمت مسکن و چه از نظر طراحی منازل به سمتی که تداعی‌کننده خانواده‌های کم‌جمعیت است و الگوی عشق و محبت خانواده در این خانه‌ها دیده نمی‌شود. بر این اساس مواد سه، چهار، پنج، ۶، ۹ و  ۶۹ قانون جوانی جمعیت به این موضوع پرداخته است و برای مثال وزارت علوم را مکلف کرده است ۱۰ درصد از بودجه‌های عمرانی خود را به خوابگاه‌های متاهلی اختصاص دهند و  وزیر بهداشت نیز به این موضوع اهمیت داده‌است و کار بازسازی خوابگاه‌ها و اختصاص بودجه به این امر را نیز مد نظر قرار داده‌اند.

کندی رشد جمعیت جهانی‌ست

با این حال نمی‌توان کند بودن رشد جمعیت را تنها به ایران نسبت داد؛ سیر رشد جمعیت در جهان نیز نزولی شده و جامعه جهانی راه حل‌های برای جبران آن پیش بینی کرده است.

طبق آمار منتشر شده از نشریه ال پائیس اسپانیا در اواخر سال 2020، جمعیت فعلی جهان (۷.۷۰۰ میلیون نفر) اگر چه در حال افزایش است اما در چند قدمی آغاز روند نزولی نرخ زاد و ولد قرار گرفته است. آخرین داده‌ها از مطالعات «بار جهانی بیماری» (Global Burden of Disease) در سال ۲۰۱۹، میزان بارداری در سطح جهانی (تعداد فرزند به ازای هر زن در سن باروری) را ۲.۳۱ تخمین زده بود اما نتایج آخرین مطالعه نشریه پزشکی لنست (The Lancet) نشان داد این شاخصه از ۴.۹۷ در سال ۱۹۸۰ شاهد کاهش حدود ۵۴ درصدی بوده و به ۲.۱ که حداقل میزان ضروری برای جلوگیری از کاهش جمعیت است، رسیده است.

به گفته کارشناسان جهانی در حوزه جمعیت، سبک زندگی، افزایش بیماری‌های مقاربتی، افزایش چاقی و عوامل محیطی در شهرنشینی و سبک زندگی شهری بر باروری مردان و زنان در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، تأثیر می‌گذارد. همچنین مشکلات اقتصادی-اجتماعی نیز منجر به تاخیر در کودک آوری زنان و زوجین خواهد شد.

از مهمترین مشکلاتی که جامعه جهانی در زمینه فرزندآوری با آن‌ها روبه‌رو شده است، می‌توان به کمبود مسکن ارزان قیمت، پست‌های شغلی انعطاف پذیر و نیمه وقت برای زنان و مراقبت از کودکان با هزینه و بودجه عمومی (رایگان) اشاره کرد. همچنین آمار نشان می‌دهد که زوجین در شرایط سخت اقتصادی، تشکیل خانواده را به تأخیر می اندازند.

راه کار افزایش نرخ جمعیت

در همین زمینه، کارشناسان راهکارهایی را برعهده دولت‌ها گذاشتنه‌اند که شامل آموزش، ارزیابی‌های اولیه و توصیه‌های لازم قبل از بارداری، جلوگیری از ناباروری، کاهش هزینه‌ها و افزایش سلامت، کاهش مشکلات اقتصادی از جمله مسکن ارزان، امکان استفاده از مشاغل پاره وقت برای زنان برای کاهش نرخ زاد و ولد می‌شود. از سوی دیگر علاوه بر موارد یاد شده، کشورها باید برای حفظ روند افزایش جمعیت خود شاخص حداقل دو فرزند برای یک خانواده را رعایت کنند.

دولت‌های مختلف برای حل این مشکل راه حل‌های گوناگونی ارائه داده‌اند که به شرح زیر هستند:

در روسیه مقامات این کشور وعده حمایت بیشتر از والدین را عملی کرده‌اند. ولادیمیر پوتین رییس جمهور روسیه در سخنرانی سالانه خود به اعضای پارلمان این کشور گفت: ما باید به جوانان کمک کنیم؛ آن‌هایی که می‌خواهند تشکیل خانواده دهند و در رویای فرزند هستند بتوانند به آرزوی خود برسند.

در روسیه مادرانی که برای اولین بار فرزند می‌آورند مزایای حاملگی خواهند داشت. قبلا این مزایا برای مادرانی بود که دو یا بیشتر از دو فرزند داشتند. همچنین این دولت اعطای مزایای رفاهی به کودکان بین سه تا ۷ ساله در خانواده‌های کم درآمد را در دستور کار خود قرار داده است و تغذیه رایگان در مدارس در چهار سال نخست تحصیل ارائه می‌شود. لازم به ذکر است که خانواده‌های پرجمعیت در روسیه از پرداخت مالیات معافند.

علاوه بر روسیه، کشورهایی نظیر، پرتغال، برزیل، ایتالیا، فرانسه، سنگاپور و لهستان نیز دست به اقداماتی مشابه برای افزایش نرخ جمعیت خود زده‌اند.

ایران سرزمین وعده‌ها!

هر چند که در ایران هم وعده‌هایی نظیر اعطای تسهیلات یا باز کردن حساب پس اندازی که دولت آن را پر خواهد کرد داده شد، اما هیچکدام به مراحل بالاتر راه نیافتند و نیمه کاره رها شدند. با این حساب نمی‌توان انتظار داشت که مردم به پشتوانه این وعده‌ها اقدام به ازدواج و فرزندآوری کنند.

بسیاری از خانواده‌های کارگر با حداقل میزان درآمد به سبب چنین وعده‌هایی اقدام به عملی کردن رویای فرزند داشتن کردند اما در نهایت در میانه راه، دست یاری دولت از سر آن‌ها برداشته شد. هزینه پوشک و شیرخشک بالا رفت و مردم دیگر حتی توان پرداخت هزینه‌های درمان فرزندان خود را نداشتند.

این عوامل همگی سبب شد تا مردم به تک فرزندی قانع شوند و برخی حتی ایران را کشور مناسبی برای پرورش کودک خود نمی‌دانند و ترجیح می‌دهند بدون فرزند به زندگی خود ادامه دهند. همه این افکار از ضعف در سیستم اقتصادی، سیستم درمانی و سیستم آموزشی نشات می‌گیرد.

تا زمانی که این ضعف‌ها جبران نشوند و وعده‌ها عملی نشوند، هیچ قانونی مردم ایران را به فکر فرزندآوری بیشتر و تشکیل خانواده نخواهد انداخت.

 

تازه های برات نیوز

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست