مرکز پژوهش های مجلس بررسی هایی را در خصوص میزان مصرف بنزین دهک های مختلف انجام داده است.

به گزارش برات نیوز نتایج این تحقیق نشان می دهد که هرچه دهک درآمدی بالاتر رود، مصرف بنزین بیشتر شده و این افراد استفاده بیشتری از یارانه قیمتی این فرآورده نفتی دارند.

میزان مصرف بنزین دهک های بالا و پایین

براساس گزارش جدید بازوی کارشناسی مجلس درباره آثار و تبعات مختلف افزایش قیمت بنزین در آبان ماه 98، براساس داده‌های هزینه – درآمد خانوار در سال 1397، متوسط مصرف بنزین در خانوارهای دهک‌های مختلف درآمدی با یکدیگر متفاوت است.

بیشترین افزایش میزان مصرف بنزین دهک های مختلف متعلق به دهک دهم شهری با متوسط مصرف بنزین 92.7 درصد و متوسط مصرف بنزین روستایی با 65.7 درصد است.

کمترین میزان مصرف بنزین خانوار شهری نیز مربوط به دهک اول با 20.4 درصد مصرف و برای خانوارهای روستایی نیز 8.4 درصد است.

افزایش میزان مصرف بنزین با بالاتر رفتن دهک درآمدی به‌معنای افزایش یارانه دریافتی دهک‌های بالاتر از مصرف بیشتر بنزین (در شرایط پرداختی یارانه قیمتی به بنزین) است.

شیوه دهک بندی سرانه مصرف بنزین

دهک ‌بندی استفاده شده در این بخش از گزارش این مرکز پژوهشی، دهک بندی حقیقی است به طوریکه در این نوع دهک ‌بندی هزینه ‌های افراد ابتدا بر اساس یک معیار استاندارد، حقیقی سازی می‌ شود تا براساس آن، هزینه‌ ها در نقاط مختلف کشور برای دستیابی به یک استاندارد مشخص زندگی با یکدیگر قابل مقایسه باشد.

این در حالی است که در شیوه دهک بندی مرسوم، افراد ساکن در مناطق گران تر که دستیابی به یک استاندارد مشخصی از زندگی پر هزینه ‌تر است، در دهک‌های بالاتر قرار می‌گیرند. و نیمی از یارانه بنزین به گفته مشاور وزیر نفت به 3 دهک پردرآمد جامعه اختصاص پیدا می کند.

بیشتر بخوانید: بنزین 1500 تومان ارزان تر از نرخ واقعی!

 بنابراین در شیوه دهک بندی حقیقی، ممکن است افراد با بازه درآمدی (هزینه‌ ای) متفاوت، به علت قرار گرفتن در مناطق جغرافیایی متفاوت با قیمت‌های مختلف، در یک دهک قرار بگیرند. این شیوه از دهک‌بندی، کاربرد مناسب تری به لحاظ مطالعات رفاهی دارد.

دهک های بالا میزان مصرف بنزین بیشتری دارند
میزان مصرف بنزین دهک های مختلف

کاهش مصرف 30 درصدی بنزین

این موارد در حالی است که پس از افزایش سه برابری قیمت بنزین آزاد و اجرای سهمیه بندی میزان مصرف بنزین ۳۰ درصد کاهش یافت.

همایون صالحی، رئیس کانون انجمن جایگاه داران سوخت کشور با اشاره به میزان مصرف بنزین پیش از سهمیه بندی اظهار کرد: میزان مصرف بنزین پیش از ۲۴ آبان ۹۸ به طور میانگین ۹۸ میلیون لیتر در روز بود که در ایام تعطیلات این رقم به ۱۱۰ میلیون لیتر در روز می‌رسید.

اما با افزایش سه برابری قیمت بنزین و اجرای سهمیه بندی میزان مصرف بنزین ۳۰ درصد کاهش یافت.

متضرر شدن دهک های پایین از افزایش قیمت بنزین

در پی این افزایش قیمت دهک های پایین جامعه از افزایش قیمت بنزین بیشتر ضرر کردند.

طبق تحقیقات یک پژوهشگر اقتصادی، ادعای سیاست بنزینی نشان می‌دهد که یارانه بنزین از سه دهک بالا اخذ شده و در بین هفت دهک پایین تقسیم می‌شود اما واقعیت چیز دیگری است و دهک‌های پایین نیز از این سیاست متضرر می‌ شوند.

محمدرضا عبداللهی در گفتگویی در خصوص تاثیر افزایش قیمت بنزین و تاثیر آن بر وضعیت ضرر و زیان مالی مردم  در دهک ‌‌های مختلف  گفت: واقعیت این است که افزایش قیمت و سهمیه ‌بندی بنزین از یک هزار به یک هزار و ۵۰۰ تومان و قیمت آزاد آن به ۳ هزار تومان، منابعی برای دولت ایجاد می‌ کند.

این پژوهشگر اقتصادی در ادامه خاطرنشان کرد: در طرح افزایش قیمت بنزین قرار بر این شد که دولت به ۱۸ میلیون خانوار که شامل هفت دهک پایین جامعه می‌شوند، به صورت طبقه ‌بندی شده کمک‌ هزینه معیشت پرداخت کند که بر اساس تعداد اعضای خانواده‌ها قرار شد این قیمت متفاوت و از ۵۵ تا ۲۵۵ هزار تومان متغیر باشد.

تحت تاثیر قرار دادن سه دهک بالایی

وی اضافه کرد: ظاهر ماجرا نشان می‌دهد که اجرای این سیاست در قدم اول سه دهک بالایی جامعه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در واقع سه دهک بالا در حالی که حمایت مالی دولت را ندارند، هزینه‌های‌شان افزایش پیدا می‌کند.

یعنی دهک ‌های هشت، ۹ و ۱۰ یارانه بنزین ‌شان قطع و از سوی دیگر حمایت یارانه ‌‌ای نیز از آنها صورت نمی‌گیرد. پس در نتیجه این قانون سه دهک بالا کاملاً متضرر می ‌شوند.

عبداللهی با بیان اینکه به نظر می‌رسد که مابقی دهک‌ها از این سیاست سود می‌برند اضافه کرد: برآورد سیاست بنزینی نشان می‌دهد که یارانه بنزین از سه دهک بالا اخذ شده و در بین هفت دهک پایین تقسیم می‌شود.

این پژوهشگر اقتصادی تأکید کرد: اما در این میان مسائلی وجود دارد که باید به آن به صورت ویژه توجه شود و مشخص شود که با افزایش قیمت بنزین چه خانواده‌هایی متضرر می‌شوند.

بررسی تاثیر قیمت بنزین از سه جنبه مختلف

عبداللهی با تأکید بر اینکه این موضوع باید از سه کانال بررسی شود، ادامه داد: نخست کانال داشتن یا نداشتن خودرو است یعنی در دهک‌های پایین نیز یا افراد خودرو دارند یا ندارند. افرادی که خودرو و مصرف بنزین دارند نیز از افزایش قیمت بنزین سودی نمی‌برند. در واقع می‌توان گفت خانواده‌هایی که خودرو دارند و در بین هفت دهک پایین قرار دارند، هزینه‌های‌شان بین ۵۰ تا ۲۰۰ درصد افزایش پیدا می‌کند.

کانال دوم افزایش هزینه‌های حمل و نقل است. مهم‌ترین تفاوتی که در این میان ایجاد می‌ شود، بر روی هزینه ‌های حمل و نقل خانواده تحمیل می‌ شود. افزایش قیمت بنزین سبب افزایش هزینه‌های حمل و نقل خانوارها می‌شود و بسته به میزان رفت و آمدها، این هزینه‌ها تأثیر خود را بر روی خانواده می‌گذارد.

کانال سوم تأثیر افزایش قیمت بنزین و حمل و نقل روی قیمت تمام شده سایر کالاها در سبد خانوار است. با وجود آن که گفته می‌شود افزایش قیمت بنزین تأثیری بر سایر کالاها ندارد، باید گفت بسته به اینکه خانوار چقدر هزینه حمل و نقل داشته باشد و تا چه میزان از کالاها استفاده کند، این افزایش قیمت‌ها تأثیرش را برای آنها می‌گذارد.

اشتراک گذاری :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *