با ابلاغ قانون جدید چک در سال 97 و سیستمی محور و سامانه محور شدن دسته چک­ها، ابزاری نوین به نام چک الکترونیک برای جایگزینی دسته چک های کاغذی معرفی شد.

به گزارش برات نیوز، چک الکترونیک روش پرداخت الکترونیکی جدیدی بود که یکی از گام های اصلی بانک مرکزی در جهت ساماندهی چک­ ها و حذف چک­ های کاغذی بود.

اکنون قرار است از اول آذر ماه چک الکترونیک در سبد خدمات بانک ها قرار گیرد و طبق قانون، تمامی چک ها باید در سامانه صیاد ثبت شوند.

چک الکترونیک چیست؟

این یک روش پرداخت الکترونیکی است که اطلاعات تراکنش آن از طریق الکترونیک با امنیت و سرعت و دقت بالا منتقل می شود.

این چک جایگزین خوبی برای چک های کاغذی است و همان اطلاعاتی که روی چک کاغذی نوشته می شود، باید در سیستم چکهای الکترونیک نیز ثبت شود.

نحوه کار این چک در یک فرآیند اتفاق می افتد که در ادامه توضیح می دهیم:

  • در این فرآیند، نویسنده چک آن را به کمک انواع مختلفی از دستگاه های الکترونیکی می نویسد و سپس آن را به وسیله ترمینال های دریافت کننده، به بانک واگذار می کند.
  • دریافت کننده های الکترونیکی، چک را که نوعی اعتبار رسید محسوب می شود، در قالب سپرده دریافت نموده و سپس آن را به بانک های پرداخت کننده می سپارند.
  • بانک های پرداخت کننده، چک الکترونیکی را تأیید نموده و حساب مرتبط با چک را شارژ می کنند.
  • چک الکترونیکی امضا شده به وسیله ایمیل یا از طریق تراکنش وب، به یک دریافت کننده ارسال می شود.

شباهت های چک الکترونیک و چک کاغذی

داوود محمدبیگی، مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی با اشاره به قوانین مشابه چک الکترونیک و چک کاغذی گفت: چک الکترونیکی کاملا نظیر چک کاغذی دیده شده و محدودیت‌ها و احکامشان کاملا یکپارچه و یکسان است مثلا چنانچه چک الکترونیک برگشت بخورد صادرکننده چک هیچ خدمت بانکی نمی‌تواند بگیرد.

همچنین چک الکترونیک مانند چک کاغذی دارای امضا است، منتهی امضای آن الکترونیک است. امضای الکترونیک بر اساس قوانین فعلی وجود دارد و استفاده می‌شود، اما فراگیر نشده است.

لازم به ذکر است استفاده از چک الکترونیک اختیاری است و الزامی نیست که حتما مردم از چک الکترونیک به جای چک کاغذی استفاده کنند.

مزایای چک الکترونیک

حال که استفاده از این چک اختیاری است، باید دید این خدمت چه مزایایی دارد تا مشتری به استفاده از آن ترغیب شود.

  • غیر حضوری بودن فرآیند چک الکترونیک خصوصا در دوران کرونا یک نعمت محسوب می شود.
  • ارتباط مشتریان با سامانه چک از طریق اینترنت بانک و موبایل بانک
  • امنیت بالای این روش نسبت به چک کاغذی
  • هزینه پایین تر کارمزد واریز بانکی و چک برگشتی
  • کمتر بودن میزان ریسک و نگرانی در خصوص چک های با سابقه بد
  • سرعت بالاتر فرآیند طی چند ثانیه به صورت آنلاین.
شرایط استفاده از چک الکترونیک
از اول آذر تمامی چک ها باید در سامانه صیاد ثبت شوند

نحوه دسترسی مردم به چک الکترونیک

داوود محمدبیگی مدیر اداره نظام های پرداخت بانک مرکزی در این باره می گوید:  زیرساخت‌های اصلی فراهم شده و بانک‌ها و موسسات در حال ایجاد درگاه‌های خودشان هستند.

او در مورد نحوه دسترسی مردم به سامانه ها چنین ادامه می دهد: در قانون آنچه حکم شده این است که تمام چک‌هایی که از اول آذرماه صادر می‌شود باید در سامانه صیاد ثبت شوند. کاری که مردم باید انجام دهند این است که به محض صدور چک، اطلاعات چک را در سامانه صیاد ثبت کنند.

 اطلاعات شامل ذینفع چک یا گیرنده چک، مبلغ و تاریخ چک باید ثبت شود و بعد از ثبت اطلاعات چک، می‌توانند چک را به ذینفع تحویل دهند و چنانچه اطلاعات چک ثبت نشود چک هیچ اعتباری نخواهد داشت.

محمدبیگی گفت: ذینفع یا گیرنده چک هم باید از ثبت اطلاعات چک اطمینان حاصل کند و ثبت نهایی چک را تایید کند. مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی افزود: تا وقتی که گیرنده اطلاعات چک را تایید نهایی نکرده امکان اصلاح و تغییر ذینفع وجود دارد، اما بعد از تایید نهایی چک، دیگر امکان تغییر وجود ندارد.

چگونه چک الکترونیک بگیرم؟

از جمله شرایطی که برای دریافت دسته چک الکترونیک لازم است این است که صادر کننده چک ‌الکترونیکی و دارنده آن باید مشتری شبکه بانکی بوده و دارای کد شهاب و گواهی امضاء الکترونیکی باشند.

سامانه نماد بانک مرکزی گواهی امضاء الکترونیکی نیز به مشتریان ارائه می دهد. دارنده چک الکترونیکی در صورت دارا بودن گواهی امضاء الکترونیکی می‌تواند نسبت به انتقال چک الکترونیکی اقدام کند.

شایان ذکر است که اعطای دسته چک کاغذی و الکترونیک به یک حساب بلامانع است اما از سویی دیگر اعطای دسته چک جدید مشروط به بازگشت تمامی برگه‌های دسته چک قبلی و حداقل ۸۰ درصد مجموع چک‌های کاغذی و الکترونیکی تعیین وضعیت شده است.

بیشتر بخوانید: چک بانکی و انواع آن

فرهنگسازی و تشویق به استفاده از خدمات جدید

چگونگی مهاجرت و تغییر رفتار و ذائقه مردم در استفاده از این چک بسیار حائز اهمیت است و مستلزم تدبیر و برنامه‌ریزی، تدریجی عمل کردن و همراهی رسانه‌ها و مردم برای فرهنگ‌سازی است.

داوود محمدبیگی مدیر اداره نظام های پرداخت بانک مرکزی با ذکر جمله بالا ادامه می دهد: «ساماندهی چک از بانک مرکزی آغاز شده است و بانک مرکزی سامان‌دهی چک را با تاسیس و راه‌اندازی سامانه‌های چکاوک (۱۳۹۶) و صیاد (۱۳۹۷) پیش از تصویب قانون جدید چک در سال ۱۳۹۷ آغاز کرده بود.

چک الکترونیک جایگزین چک کاغذی نخواهد شد و به عبارت دیگر، چک کاغذی هنوز در گردش خواهد ماند.»

پایان دوران ظهرنویسی

مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی افزود: «روال کار با چک الکترونیک به نحوی خواهد بود که به راحتی و سادگی، چک الکترونیک توسط بانک‌ها صادر می‌شود و دیگر نیازی به چک کاغذی نخواهد بود.

مشتریان بانکی می‌توانند از طریق کارتابلی که در اختیار ایشان قرار گرفته، اقدام به صدور چک کنند.

گیرنده نیز از طریق کارتابل خود می‌تواند چک را مشاهده و از بانک وصول مبلغ آن را درخواست کند و یا اینکه در صورت لزوم، چک الکترونیکی دریافت شده را به دیگری انتقال دهد.

مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی در پایان سخنانش خاطرنشان کرد: عملاً ظهرنویسی چک به صورت دستی حذف و تمام زنجیره نقل و انتقالات چک در سامانه صیاد اتفاق خواهد افتاد.

علاوه بر درگاه‌های بانکی، کانال‌های ارتباطی دیگر همچون اپلیکیشن‌های پرداخت را نیز مدنظر قرار داده‌ایم تا تعاملات مردم با این سامانه تسهیل شود.»

اشتراک گذاری :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *