1. خانه
  2. اقتصاد
  3. اخبار اقتصادی
  4. نظام اقتصادی افغانستان درآستانه فروپاشی
اخبار اقتصادیمنتخب سردبیر

نظام اقتصادی افغانستان درآستانه فروپاشی

نظام اقتصادی افغانستان

این روزها نظام اقتصادی افغانستان در حال فروپاشی‌ست.

به گزارش برات‌نیوز، طبق آمار منتشره، تنها 500 هزار دلار در اقتصاد این کشور جریان دارد. به گزارش سازمان ملل متحد، نظام اقتصادی افغانستان به سمت فروپاشی حرت می‌کند و به زودی شاهد پیامدهای اقتصادی و اجتماعی بسیار شدیدی خواهد بود.

این سازمان از وضعیت اقتصادی افغانستان ابراز نگرانی کرده و اعلام کرده است بانک‌های افغانستان باید هرچه سریع‌تر تدابیری بیاندیشند؛ چرا که هزینه این فروپاشی اقتصادی برای افغانستان بسیار سنگین تمام خواهد شد.

15 اوت سال جاری بود که افغانستان توسط طالبان تسخیر شد. در پی این اتفاق اکثر حمایت‌های توسعه‌ای خارجی اقتصاد اسن کشور از دست رفت و سیستم بانکی متحمل فشار شدیدی شد. سازمان ملل متحد در گزارش خود در این رابطه می‌نویسد: سیستم‌های پرداخت مالی و بانکی افغانستان به هم ریخته است و مشکل بانکی باید به سرعت حل شود تا ظرفیت تولید محدود افغانستان بهبود یابد و از فروپاشی سیستم بانکی جلوگیری شود.

به گزارش خبرگزاری رویترز، عبدالله الدرداری، رئیس UNDP در افغانستان در این رابطه می‌گوید: ما باید راهی پیدا کنیم تا مطمئن شویم اگر از بخش بانکداری حمایت می‌کنیم، از طالبان حمایت نمی‌کنیم.

مشکل اصلی آنجاست که پیش از سلطه طالبان نیز نظام اقتصادی افغانستان متزلزل بود و سیستم بانکی این کشور ضعف‌هایی داشت؛ با این حال از دست رفتن حمایت‌های خارجی در زمان به قدرت رسیدن طالبان را نمی‌توان نادیده گرفت. این موضوع سبب شده تا میلیاردها دلار از دارایی‌های افغانستان در خارج از کشور مسدود شود. سازمان ملل متحد در چنین شرایطی تلاش دارد تا پول نقد کافی را به نظام اقتصادی افغانستان تزریق کند.

این سازمان از زمان به قدرت رسیدن طالبان بارها هشدار این فاجعه اقتصادی را داده و اعلام کرده بود که به زودی وضعت پناهجویان نیز تحت تاثیر این اقتصاد فروپاشیده قرار خواهد گرفت.

نظام اقتصادی افغانستان تا ده‌ها سال بعدی ترمیم نخواهد شد

سازمان ملل متحد در ادامه گزارش خود از فروپاشی نظام اقتصادی افغانستان می‌نویسد: با ادامه روند فعلی و محدودیت‌های برداشت، حدود ۴۰ درصد از پایه سپرده افغانستان تا پایان سال از بین خواهد رفت. این فروپاشی تا ده‌ها سال بعد نیز ترمیم نخواهد شد. بانک‌ها اعطای اعتبارات جدید را متوقف کرده‌اند و وام‌های معوقه دو برابر شده است. این تعویق رشد 57 درصدی را از پایان سال 2020 تاکنون نشان می‌دهد.

به گفته الدرداری، اگر روند اهدا وام‌های معوقه ادامه یابد، بانک‌ها ممکن است در شش ماه آینده فرصتی برای بقا نداشته باشند.

طبق آمار منتشر شده میزان نقدینگی در جریان در اقتصاد افغانستان تنها 500 هزار دلار است. سال گذشته این کشور به میزان 7 میلیارد دلار کالا و مواد غذایی وارد کرده است. با توجه به کمبود نقدینگی و روند فروپاشی اقتصادی، بخش واردات به طور کلی فلج شده و علاوه بر مشکلات اقتصادی، افغانستان با کمبود موادغذایی نیز مواجه خواهد شد.

فروپاشی نظام اقتصادی افغانستان فاجعه بار خواهد شد

به گفته سفیر پیشین ایران در افغانستان، چین می‌تواند ناجی افغانستان در چنین شرایطی باشد. او در این رابطه می‌گوید: برای کشوری مانند چین چهار یا پنج میلیارد دلار رقم ناچیزی است اما نمی‌دانم چرا پکن فعلاً در حال تماشای افغانستان است.

ابوالفضل ظهره‌وند به هشدار سازمان ملل در مورد فروپاشی نظام اقتصادی افغانستان و پیامدهای منطقه‌ای و داخلی آن اشاره کرد و ادامه داد: بعد از تحولات ناخوشایند افغانستان و پس از فروپاشی ساختار سیاسی این کشور، حالا جامعه جهانی نگران فروپاشی ساختار اقتصادی این کشور است؛ چراکه این مسأله در حال تاثیر گذاشتن روی معیشت مردم بوده و به نوعی باید آ‌ن را نه تنها برای افغانستان بلکه برای منطقه جنوب آسیا خطرناک دانست.

وی ادامه داد: واقعیت این است که فجایع انسانی و اقتصادی که در افغانستان روز به روز گسترده‌تر می‌شود می‌تواند تبعات امنیتی به بار بیاورد و به نظرم باید راهکارهای مناسبی از سوی جامعه ملل برای آن در نظر گرفته شود. از سوی دیگر توجه داشته باشید که اگر جامعه افغانستان که حالا طالبان آن را هدایت می‌کند بسته بماند و به بیرون دسترسی نداشته باشد، بدون تردید مشکلات زیادی به وجود خواهد آمد.

طالبان نباید مورد مقبولیت قرار می‌گرفت

ظهره‌وند در ادامه سخنانش به ظلم طالبان اشاره کرد و افزود: بخش اعظمی از این مسائل به طالبان مربوط است و به همین دلیل برای طالبان مهم نیست که نیمی از مردم افغانستان به دلیل مسایل معیشتی و انسانی کشته شوند. سوال اصلی این است که کجای دین اسلام و سنت پیامبر گفته است برای استقرار و استمرار حکومت باید مردم یک کشور تا به این حد تحت فشار قرار گیرند؟ به همین دلیل معتقدم که طالبان اگر دارای مقبولیت بودند باید از خودشان نرمش نشان می‌دادند در این بین آمریکایی‌ها اساساً فروپاشی اقتصادی را مهمترین عامل برای ایجاد به هم‌ریختگی و شورش در تمام منطقه می‌دانند که یکی از آن‌ها  افغانستان است. اگر شورش اجتماعی با درون‌مایه اقتصادی در افغانستان شکل بگیرد، این موضوع به همسایگان سرایت خواهد کرد و در نهایت این مسأله به معنای سقوط خطرناک افغانستان خواهد بود. در این میان چینی‌ها هم صرفاً در حال نظاره کردن فروپاشی افغانستان بوده و مردم این کشور علناً در حال تباه شدن هستند.

به گفته ظهره‌وند، در این وضعیت قطب مخالف طالبان یعنی داعش در حال فعالیت است و بسیاری دیگر معتقدند اگر وضعیت بخواهد بدتر شود، جبهه مقاومت ملی افغانستان علیه طالبان دست به سلاح خواهند شد.

سفیر پیشین ایران در افغانستان ادامه داد: نکته‌ای که در این میان باید مورد توجه قرار بگیرد نگاه و نگرش اروپایی‌ها به مسأله افغانستان است. برای آن‌ها ژئوپلتیک یک امر بسیار مهم به حساب می‌آید. آن‌ها می‌خواهند از پاکستان و افغانستان گرفته تا ایران، هند و حتی چین را درگیر یک سری مسایل حاشیه‌ای کنند و در طی ۲۰ سال گذشته در افغانستان به دنبالش بودند. اگر اتفاقی رخ دهد بدون تردید حرکت ناتو به سمت شرق هموار خواهد شد که در پشت پرده این سناریو اسراییل هم در حال نظاره‌ کردن و دخالت پنهان تحولات به نفع خود است.

نظام بانکی افغانستان نابود شده است

ظهره‌وند در ادامه اظهار کرد: سیستم و نظام بانکی افغانستان به حدی خراب و بحرانی است که با چند پرواز در طی ماه یا هفته یا تزریق رقم‌های ناچیز، اوضاع این کشور درست نخواهد شد. برای من و بسیاری از کسانی که چندین سال است افغانستان را تحلیل می‌کنیم جای تعجب دارد که چرا کشور غنی و پهناوری مانند چین که رقم‌هایی مانند چهار یا پنج میلیارد دلار برای آنها ناچیز به حساب می‌آید هیچ اقدامی نمی‌کنند و صرفاً در حال نظاره‌ کردن هستند. اگر فروپاشی اقتصادی و تغییر در ترکیب جمعیتی اتفاق بیفتد بدون شک چین و پاکستان وارد میدان خواهند شد اما بحث اصلی به راه افتادن موج پناهجویان خواهد بود.

او در پایان افزود: شکی وجود ندارد که اگر نظام اقتصادی افغانستان به صورت کامل فرو بپاشد، این بار موج پناهجویان بسیار تند و تیز خواهد بود و حتی برای کشورهای عضو سی.آی.اس (کشورهای مستقل همسود) هم این موضوع به مثابه زنگ خطر است. برخی دیگر معتقدند فروپاشی نظام اقتصادی و مالی افغانستان می‌تواند به تجزیه این کشور بیانجامد که البته روس‌ها چندان از این اتفاق ناراحت نخواهند شد، اما بدون تردید همسایگان افغانستان با مشکلات جدی امنیتی و اقتصادی روبه‌رو می‌شوند. این مؤلفه‌ها مسایل ریشه‌ای است که بخشی از آن به درگیری‌های منطقه‌ای مربوط است اما در کل دلیل اصلی آن را باید تشدید رقابت روسیه و آمریکا و چین با یکدیگر دانست که حالا در مسائل نظامی و اقتصادی به اوج خود رسیده است.

نظر طالبان در رابطه با مشکلات اقتصادی

در رابطه با فروپاشی نظام اقتصادی افغانستان نظرات مختلفی از سوی کارشناسان کشورهای مختلف منتشر شده است؛ با این حال نکته جالب توجه نظرات خود طالبان است.

سخنگوی دفتر طالبان در قطر در رابطه با مشکلات اقتصادی این کشور گفت: قبول دارم که مشکلاتی داریم، اما این مشکلات مشکلی نیست که بقای ما را تهدید کند. 20 سال پیش ما مقاومت در برابر اشغالگری ایالات متحده و 54 کشور دیگر را از صفر آغاز کردیم، غرب عمدا به بحران اقتصادی در افغانستان دامن می‌زند.

سهیل شاهین در ادامه گفت: متأسفانه قبل از روی کار آمدن ما خزانه و بانک‌های دولت خالی شده بود. مدیران رژیم قبل هنگام خروج، پول‌ها را از بانک‌ها بردند، اما این پول مال مردم ما بود. با وجود این، ما همچنان از منابع خود مانند درآمدهای گمرکی و مالیاتی حقوق کارمندان و برخی از وزارتخانه‌ها را پرداخت کردیم.

وی کشورهای غربی را مقصر فروپاشی نظام اقتصادی افغانستان دانست و گفت: آن‌ها می‌خواهند ما را در تنگنای اقتصادی قرار دهند. در افغانستان یک بحران انسانی وجود دارد. زمستان سختی در پیش رو داریم. کمک‌ها باید فوراً برسد، زیرا مردم افغانستان در وضعیت بسیار دشواری قرار دارند.

اراده کشورهای مختلف برای همکاری با افغانستان

وی داعش را نگرانی جدی برای افغانستان نمی‌داند و تصریح کرد: مسئله داعش مشکلی نیست که طالبان نتواند بر آن غلبه کند. به نظر ما داعش گروهی نیست که زیاد مهم باشد. طالبان این قدرت را دارد که با آن‌ها مبارزه کند و همه بازی و نقشه‌های آن‌ها را شکست دهد. تبلیغات علیه مردم افغانستان و طالبان به نفع داعش بوده، اگر این تبلیغات پایان یابد، می‌بینید که مشکل داعش زودتر حل خواهد شد. کاری که داعش می‌خواهد با شورش و حمله به یک دولت اسلامی انجام دهد، قابل درک نیست. به ادعای داعش آن‌ها هم خواهان حکومت اسلامی هستند. نظام اسلامی موجود است. در زمان اشغال کشور، آن‌ها چنین حملاتی را علیه متجاوزان سازماندهی نمی‌کردند.

شاهین از همکاری کشورهای مختلف با طالبان خبر داد و اظهار کرد: ما با سفیران 15 کشور اروپایی دیدار کردیم، آن‌ها به طور جمعی گفتند ما با شما همکاری خواهیم کرد. وزیر امور خارجه چین با امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه‌ دولت موقت طالبان نیز دیدار و گفت‌وگو کرد. در این دیدار وزیر چینی اعلام کرد که اراده همکاری با طالبان را دارند. همچنین با توماس وست، نماینده ویژه آمریکا در امور افغانستان نیز همکاری و در آینده‌ای نزدیک دیدار خواهیم کرد. در واقع همه کشورها به گونه‌ای با طالبان همکاری می‌کنند که گویی آن‌ها را رسماً به رسمیت شناخته‌اند، اما ظاهراً به طور رسمی به رسمیت نمی‌شناسند. اگر به عمل نگاه کنید، وضعیتی را خواهید دید که آن‌ها به طور رسمی رهبری طالبان را به رسمیت می‌شناسند.

تازه های برات نیوز

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست