صادرات به افغانستان دوباره از بندر چابهار آغاز خواهد شد.

به گزارش برات‌نیوز، مدیرکل بنادر و دریانوردی استان سیستان و بلوچستان از پیوستن قرقیزستان به تجارت ایران خبر داد. وی در این زمینه گفت: در هفته گذشته برخی از تجار قرقیزستان به بندر چابهار آمدند و به دنبال این هستند که از طریق این بندر حملِ بار داشته باشند.

بهروزآقایی در این زمینه افزود: با تجار قرقیزستانی در رابطه با جزئیات استفاده از مسیر بندر چابهار به هند، مذاکرات جدی انجام دادیم و رایزنی‌هایی در این زمینه انجام شده است.

چند وقتی می‌شود که به دلیل شرایط خاص افغانستان، میزان تجارت ما با این کشور همسایه به حداقل رسیده و برخی روابط اقتصادی و حمل و نقلی میان ما و افغانستان دچار تحول شده است. این امر تا زمانی که دولت جدید روی کار آمده در افغانستان به ثبات برسد کاملاً بدیهی‌ست؛ با این حال تا جایی که ظرفیت دارد باید به ترمیم این روابط بپردازیم.

در همین شرایط پاکستان از این کم‌رنگ شدن روابط سوءاستفاده کرده و صادراتی که از محل بندر چابهار به افغانستان انجام می‌شد را به سوی بنادر خود روانه کرده است. این یعنی تردد محموله‌های صادراتی افغانستان از طریق ایران به طور کامل قطع شده است. در چنین شرایطی، برخی منابع علت این توقف را موضوع دیگری عنوان کرده‌اند.

به گفته منابع آگاه، قطع صادرات افغانستان از بندر چابهار، به دلیل برخی محدودیت‌ها در بنادر هند برای کشتی‌های ایرانی رخ داده است. با این حال مسئولان ایرانی این موضوع را تکذیب و اعلام کرده‌اند که هیچ محدودیتی برای پذیرش کشتی‌های ایرانی در هند و چین وجود ندارد.

مذاکرات برای بازگشت صادرات به بندر چابهار

به دنبال انتشار این اخبار، بهروز آقایی، مدیر کل بنادر و دریانوردی استان سیستان و بلوچستان در گفت‌وگویی از تلاش ایران برای از سرگیری صادرات از چابهار خبر داد.

به گفته وی در چند روز گذشته، مذاکراتی میان تجار افغانستانی و ایران برسر آغاز دوباره حمل بار از مسیر بندر چابهار صورت گرفته است. وی در این رابطه افزود: هفته گذشته با سرکنسولی ایران در قندهار و تعدادی از تجار افغانستانی مذاکراتی داشتیم و اتفاقاً این تجار برای از سرگیری روابط و ارسال بارهایشان از بندر چابهار ابراز تمایل کرده‌اند. به گفته آقایی، باید توجه داشته باشیم در ماه‌های گذشته تا حدودی تجارت افغانستان راکد بود؛ اما اخیراً تحرکاتی در این زمینه ایجاد شده و پس از ماه‌ها‌ رکود شاهد از سرگیری روابط تجاری این کشور هستیم.

آقایی در ادامه سخنانش افزود: از سوی دیگر می‌دانیم که افغانستانی‌ها برای حمل بار از مسیر پاکستان با مشکلاتی مواجه هستند که این موانع در مسیر ایران وجود ندارد و در حال حاضر کشورمان با هیچ محدودیتی در بنادر هند مواجه نیست.  سال گذشته حدود ۲ هزار و ۸۰۰ کانتینر حامل محمولات صادراتی تجار افغانستانی از مسیر بندر چابهار به مقاصد مختلف ارسال شد که غالب این محموله‌ها خشکبار بود.

وی همچنین تشریح کرد: پس از اتفاقات اخیر در افغانستان به دلیل راکد شدن بخش تجاری آن کشور، میزان صادرات بار تجار افغانستانی از بندر چابهار کاهش یافت اما اخیرا تجار افغانستان به دنبال از سرگیری حمل بار از مسیر ایران هستند و مذاکراتی خوبی هم در این باره داشتیم و به توافقاتی هم رسیدیم.

بندر چابهار به هند و افغانستان متکی نیست

مدیرکل بنادر و دریانوردی استان سیستان و بلوچستان در رابطه با پیشرفت عیار تجاری بندر چابهار خبرهای خوبی داد. به گفته او امروز دیگر بندر چابهار تنها به افغانستان و هند متکی نیست و بازارسازی‌هایی برای توسعه این بندر انجام شده است.

آقایی در همین زمینه اظهار داشت: هر چند که بخشی از این بازارسازی‌ها برعهده اپراتور هندی در بندر شهید بهشتی است اما ما هم وارد شده‌ایم و طبق برنامه‌ای که برای بازارسازی و شبکه‌سازی برای این بندر داریم، به دنبال این هستیم که کشورهای حوزه CIS را هم به سمت این بندر سوق دهیم.

او در ادامه اضافه کرد: از این به بعد با توجه به تغییراتی که در مدیریت شرکت آی پی جی ال (اپراتور هندی بندر چابهار) انجام شده، برنامه‌های بازارسازی برای چابهار جدی‌تر دنبال می‌شود. پیش از این مدیرعامل این شرکت در دو سمت و پست مشغول به کار بود و کمتر این موضوعات به نتیجه می‌رسید؛ اما با تغییر مدیرعامل شرکت مذکور، مجدداً موضوعات بازارسازی و شبکه سازی در اولویت قرار گرفته ‌‌است.

به گفته مدیرکل بنادر و دریانوردی استان سیستان و بلوچستان، ازبک‌ها نیز تمایل دارند تا به توافقنامه ایران، هند و افغانستان پیوسته و تجارت خود را در این زمینه گسترش دهند. او همچنین از مذاکرات دو ماه گذشته ازبکستان با ایران خبر داد و اعلام کرد این کشور درخواست خود را به صورت رسمی مطرح کرده است.

وی در ادامه سخنانش افزود: جلساتی هم با ۷ کشور حوزه CIS داشتیم که نتیجه تمام این مذاکرات و جلسات، شبکه سازی برای بندر چابهار است و باید بتوانیم توجه تجار را به سمت مزیت‌های بندر چابهار جلب کنیم.  نتیجه این رایزنی‌ها و مذاکرات این بوده که برخی از تجار کشورهای گفته شده ترغیب شده‌اند که وارد کریدور ترانزیتی ایران شوند و این به معنای تحققِ بخشی از اهداف توسعه بازار برای بندر چابهار است.

چهارراه تجاری ایران

بندر چابهار از لحاظ جغرافیایی در دریای عمان و در نزدیکی مرز ایران و پاکستان واقع شده است. همین امر سبب شده تا دسترسی به دریای هند از طریق این بندر آسان شود. از همین رو، بندر چابهار را یک چهارراه تجاری می‌دانند. این بندر به قدری مهم و استراتژیک است که معمولاً دیگر کشورها برای حمل بار از این بندر به صورت خودجوش اقدام می‌کنند.

یکی از این کشورها، بنگلادش است. اخیراً یک رسانه بنگلادشی گزارشی از اهمیت بندر چابهار برای تجارت منطقه منتشر کرد. در این گزارش به این موضوع اشاره شد که بندر چابهار فرصت‌های مهمی برای شرکت‌های بنگلادشی ایجاد می‌کند و اکنون زمان آن است که شرکت‌های این کشور وارد عمل شوند.

داکا تریبون در این رابطه می‌گوید: هند چند دهه از پاکستان درخواست استفاده از تأسیسات ترانزیت زمینی به سمت بازارهای ایران و فراتر از آن را داشته است و در ازای آن پاکستان میلیون‌ها دلار درآمد از محل تعرفه‌های ترانزیت خواهد داشت اما پاکستان هرگز موافقت نکرده است. هند متعاقباً به یک مسیر جایگزین دسترسی یافته که همان INSTC یا کریدور شمال – جنوب است که خدمات کشتیرانی از بمبئی به بندر چابهار ایران ارائه می‌دهد و پاکستان را کلا دور می‌زند.

بیشتر بخوانید: بی تعهدی هندی‌ها به قرارداد بندر چابهار

از دیگر موارد تمایل کشورها به گسترش تجارت از طریق بندر چابهار می‌توان به کشور ترکمنستان اشاره کرد. اخیراً در شانزدهمین اجلاس کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی جمهوری اسلامی وزیر راه و شهرسازی در این زمینه از مذاکات نتیجه بخش میان ایران و ترکمنستان در رابطه با سرمایه گذاری در بنادر جنوبی کشور خبر داد.

به گفته قاسمی، ترکمنستان می‌داند که می‌تواند در توافق بندر چابهار با کشور هند حضور داشته باشد و مبنای ترانزیت به کشورهای شمالی شود. بخشی دیگر مذاکرات ما درباره سرمایه گذاری ترکمنستان در بنادر جنوبی کشورمان است که البته امکان سرمایه‌گذاری ایران در بنادر ترکمنستان هم وجود دارد.

نقش کلیدی بندر چابهار در ارتقاء جایگاه جهانی و رفع تحریم‌ها

به تازگی نشریه ژاپنی دیپلمات نقش کلیدی چابهار را در منطقه مورد بررسی قرار داده است. این نشریه در همین رابطه نوشت: ایران می‌تواند از رقابت چین و هند بابت بندر چابهار به نفع خود و برای ارتقاء موقعیت خود استفاده کند و در عین حال قدمت مستقل بودن دیرینه خود را که بیش از حد با شرق یا غرب همسو نیست، حفظ کند. احداث پروژه بندری در شهر چابهار ایران به عنوان یک مرکز تجاری بالقوه جهانی و عرصه‌ای برای رقابت ژئوپلیتیک مورد توجه قرار گرفته است.

به گفته نشریه دیپلمات، هند به عنوان سرمایه گذار اصلی در بندر چابهار عمل کرده زیرا این بندر را راهی برای دسترسی به بازارهای افغانستان و آسیای میانه بدون اتکا به مسیرهای زمینی پاکستان می‌داند. علاوه بر این، این بندر می‌تواند روابط هند و ایران را تقویت کند و  همکاری رو به رشد چین و پاکستان را متعادل سازد. در مورد ایران، این بندر می‌تواند مشارکت‌های دیپلماتیک و اقتصادی جدید را تقویت کند .

کارشناسان می‌گویند بندر چابهار منطقه‌ای‌ست که می‌تواند یک انقلاب تجاری در منطقه ایجاد کند. این بندر به لحاظ جغرافیایی می‌تواند افغانستان، آسیای میانه، هند و چین را به هم مرتبط سازد. این ارتباط می‌تواند سرآغازی برای مقابله با تحریم‌ها باشد؛ چراکه گسترش تجارت در این منطقه به ارزآوری زیادی منجر شده که می‌تواند نیازهای ایران پوشش دهد.

این نشریه در ادامه گزارش به موضوع پیوستن ایران به سازمان همکاری شانگهای اشاره کرد و نوشت: این گام نشان دهنده تمایل این کشور برای تشکیل ائتلاف علیه هژمونی غرب در حالی است که به دنبال تاکید بر نقش فعال‌تر در امور آسیای مرکزی و خاورمیانه است. بندر چابهار به عنوان میدان نبرد کلیدی برای آرزوهای چین و هند برای رهبری در آسیای جنوبی و مرکزی است و ممکن است نقش موثری در ارتقاء جایگاه ایران در صحنه بین‌المللی ایفا کند.

اشتراک گذاری :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *