تا چند سال پیش، هر کشوری در جهان که با مشکلات جدی خشکسالی روبه‌رو بود، از روش بارورسازی ابرها برای تولید باران مصنوعی استفاده می‌کرد.

به گزارش برات‌نیوز، بارورسازی ابرها روشی‌ست که در برهه‌ای از زمان کشورهای زیادی را به خود درگیر کرد.

اما همین روش نیز به مقدمات بسیاری برای اجرایی شدن احتیاج دارد.

تاکنون کشورهای زیادی نظیر ترکیه از این روش برای مبارزه با خشکسالی استفاده کرده‌اند.

در این گزارش قصد داریم به زبان ساده این روش را توضیح دهیم.

در ادامه نیز به شرح سخنان یک کارشناس برجسته از کشورمان در زمینه بارورسازی ابرها پرداختیم.

ایجاد باران مصنوعی یک تکنولوژی قدیم‌ست که در کشورهایی که از لحاظ آب و هوایی خشک و کم باران هستند، برای توسعه پوشش گیاهی و جلوگیری از نابود شدن آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این روش از یخ خشک یا همان دی اکسید کربن منجمد، یدید نقره یا سایر ذرات مناسب برای بارورسازی ابرها استفاده می‌کنند.

این ذرات را هسته‌های چگالشی می‌نامند.

باران مصنوعی یک روش القای مصنوعی برای افزودن عوامل خارجی به ابرهاست.

بارور کردن ابرها توسط هواپیماها یا موشک‌ها انجام می‌شود.

برای اختراع این روش، لازم بود تا بر روند تشکیل باران تمرکز شود.

فرایند تشکیل باران با تبخیر آب از سطح دریاها یا هر قسمت آبی دیگر آغاز می‌شود.

بخار آب به وسیله باد در تروپوسفر(پایین‌ترین لایه اتمسفر) به سمت بالا حرکت می‌کند.

این مرحله سبب می‌شود تا برخی قطرات با هم ادغام شوند.

اگر فرایند ادغام ادامه پیدا کند، در جایی که ضخامت قطره به 0.1 میلی‌متر می‌رسد، شناور ماندن برایش سخت می‌شود و به پایین سقوط می‌کند.

در این مرحله باران آغاز شده است.

به زبان ساده، دانشمندان با روش بارور کردن ابرها، قطرات آب موجود در اتمسفر را سنگین می‌کنند.

بارورسازی ابرها به زبان ساده

به طور عادی همیشه در آسمان ابر وجود دارد، اما همیشه شاهد بارش باران نیستیم.

این موضوع به علت آن است که با رسیدن دمای ابرها به نزدیک صفر درجه، قطرات آب موجود در آن‌ها تبدیل به بلورهای یخ می‌شوند.

این یعنی بخار آب به شکل مایع متراکم نمی‌شود و احتمال بارش باران کم می‌شود.

بارورسازی ابرها در حقیقت به بخار آب ناخالصی اضافه می‌کند.

وجود ناخالصی از یخ زدن قطرات آب جلوگیری می‎کند و سبب می‌شود تا آن‌ها به صورت مایع متراکم شوند.

این تراکم، قطرات آب را سنگین می‌کند و باران پدید می‌آید.

اما چرا بارش باران تا این اندازه مهم است؟

در جهان پیشرفته امروز و در روزگارانی که اقلیم جهان در حال تغییر است، کمبود باران به اقتصاد کشورها زیان می‌رساند.

بخش عظیمی از اقتصاد جهان به کشاورزی وابسته است.

کمبود باران سبب کاهش محصولات کشاورزی و به تبع آن کاهش صادرات می‌شود.

از سوی دیگر بسیاری از محصولات کشاورزی ما نظیر یونجه، توسط کشت دیم به ثمر می‌نشینند.

چندی پیش خبری مبنی‌بر واردات یونجه از روسیه منتشر شد.

مسئولان ذی‌ربط علت این امر را خشکسالی و از بین رفتن بخش عظیمی از مراتع کشت یونجه اعلام کردند.

ایران که همیشه در تولید یونجه پیشتاز منطقه بود، به دلیل خشکسالی در این زمینه با شکست مواجه شد.

تا جایی که در برخی استان‌ها کشت محصولات آب‌بری نظیر یونجه ممنوع شد.

کمبود یونجه نیز به صنعت دامپروری زیان می‌رساند.

پس می‌بینیم که عدم بارش باران تا چه حد می‌تواند اقتصاد یک کشور را با مشکل مواجه کند.

لذا کشورها همواره به دنبال رفع این مشکل، از روش بارورسازی ابرها استفاده می‌کنند.

بارورسازی ابرها به شرایط پیش‌زمینه‌ای نیاز دارد.

یکی از این شرایط، وجود شرایط جوی مناسب با ابرهای زیادی‌ست که توانایی بارش دارند.

پر واضح است که بذرپاشی در آسمان‌های صاف بیهوده تلقی می‌شود.

آیا بارورسازی ابرها روشی مؤثر است؟

مهدی قمشی، استاد دانشگاه شهید چمران اهواز، در رابطه با مؤثر بودن یا نبودن بارورسازی ابرها اظهاراتی ارائه کرد.

وی در این رابطه گفت:

هنوز دست بشر برای تغییر اقلیم و تأثیرگذاری در میزان بارش کوتاه است.

ضمن اینکه کشورها هم از این روش‌ها استقبال نمی‌کنند.

زیرا اگر کشوری زیاد از این تکنیک استفاده کند خود به خود دخل و تصرف در طبیعت است.

این امر مورد اعتراض کشورهای همسایه قرار خواهد گرفت.

قمشی ادامه داد:

بارورسازی ابرها در دنیای امروز تکنیکی منسوخ شده است.

حدود 40 سال پیش از این روش استفاده می‌شد و اکنون دیگر کاربردی ندارد.

در گذشته از این روش برای افزایش بارندگی در برخی کشورها استفاده می‌شد.

اما بعد از دریافت نتایج آن متوجه شدند که اثر بارورسازی ابرها روی میزان بارش هر منطقه‌ای تقریباً صفر است و اثر محسوسی ندارد.

به همین دلیل دنیا این پروژه‌ها را مگر در موارد بسیار خاص کنار گذاشته است.

یعنی اگر شهری دچار آلودگی شدید هوا شود و ابرها هم شرایط لازم را داشته باشند، صرفه دارد که با هزینه زیاد اقدام به بارورسازی کنند و بارش داشته باشند.

ولی بابت تغییر بارش‌ها در منطقه روی بارورسازی ابرها نمی‌توان حساب کرد.

بیشتر بخوانید: احتمال بروز خشکسالی در تهران

نهادها بیشتر به دنبال جذب بودجه این روش هستند

این استاد دانشگاه در ادامه سخنانش اظهارنظر جالبی کرد.

به عقیده وی تمایل نهادها برای اجرای بارورسازی ابرها، به دلیل مفید بودن این روش نیست.

وی در رابطه با علت اصلی تمایل نهادها برای اجرای این طرح گفت:

ممکن است طرح و پروژه‌هایی مثل بارورسازی ابرها از سوی نهادهای مربوطه جهت دریافت بودجه باشد.

اکنون کشور در اوضاع نابسامان بارشی و خشکسالی بسر می‌برد.

از نظر اقلیمی فصل خشکی در پیش داریم و برای پاییز نیز در اغلب نقاط کشور بارش زیر نرمال پیش‌بینی شده است.

بنابراین نهادهای این چنینی که در معرض تعطیلی هستند، فعال شده و دنبال جذب بودجه هستند.

این در حالی است که از این روش در هیچ جای دنیا برای تغییر بارش استفاده نمی‌کنند.

زیرا هم هزینه‌بر است و هم اینکه اثربخشی آن بسیار پایین و کند است.

ضمن اینکه تغییر محسوسی ایجاد نمی‌کند.

مگر اینکه برخی مواقع از نظر نوع بارش تأثیر بگذارند.

قمشی در ادامه سخنانش افزود:

پروژه‌هایی مثل بارورسازی ابرها دست‌اندازی در طبیعت و میزان بارش است.

زیرا ابرها ممکن است در کشور همسایه که دچار خشکی شده، بارش داشته باشند.

ما با این کار از چرخه طبیعی بارش جلوگیری می‌کنیم.

امروز کشورها سعی می‌کنند طبیعت را دست‌کاری نکنند مگر اینکه شرایط خاص باشد.

اشتراک گذاری :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *