پیر شدن جمعیت ایران معضلی‌ست که چند سالی می‌شود مسئولین را به خود درگیر کرده است.

به گزارش برات‌نیوز، مساله سن جمعیت برای یک کشور، یک مساله حیاتی و مهم است که باید به آن توجهی ویژه شود. جمعیت یک کشور آینده آن را کشور را می‌سازد؛ اگر سن جمعیت رو به افزایش باشد امید به زندگی در آن کشور کاهش خواهد یافت. بر همگان واضح است که نسل جوان آینده‌ساز یک جامعه خواهد بود، تصور کنید برای کشوری که میانگین سن جمعیتش رو به سالخوردگی گذاشته است، چه آینده‌ای رقم خواهد خورد؟

چند سالی می‌شود که مسئولان با تدوین طرح‌های مختلف، سعی در تشویق جامعه به فرزندآوری کرده‌اند تا شاید از این طریق بتوان به آینده ایران امیدوار بود. طرح‌هایی از قبیل وام‌های فرزندآوری و وعده‌هایی برای ارائه تسهیلات ویژه به خانوارهای پر جمعیت؛ با این حال می‌بینیم که چنین طرح‌هایی دائماً به بن‌بست می‌خورند و سن جمعیت به جای اینکه رو به کاهش بگذارد، روز به روز به سالخوردگی نزدیک‌تر می‌شود.

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران در این رابطه گفت: امروز جمعیت سالخورده‌ها در تهران در حال افزایش است اما در عین حال جمعیت اطراف تهران در حال جوان شدن هستند و آن هم به دلیل مهاجرت قابل توجه به پیرامون تهران است که عمده این افراد هم آقایان مجرد هستند که برای کار به این مناطق مهاجرت کردند.

علاوه‌‎بر پیر شدن جمعیت، معضل دیگری که گریبان شهر تهران را گرفته است، مهاجرت و افزایش جمعیت است. مهاجرت از شهرستان به تهران پدیده جدیدی نیست؛ در حقیقت یکی از بزرگ‌ترین ضعف‌های کشورداری همین مهاجرت درون کشوری‌ست؛ چراکه با کمی توجه به مشکلات شهرستان‌ها و تامین امکانات مورد نیاز جمعیتی که در شهرهایی غیر از پایتخت زندگی می‌کنند، تا حد زیادی می‌شد از این پدیده جلوگیری کرد.

روند افزایش جمعیت تهران سرسام‌آور است

در راستای افزایش جمعیت شهر تهران، سرپرست سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران می‌گوید: اگر روند جمعیتی به همین شکل ادامه پیدا کند با ابرچالش افزایش جمعیت در تهران مواجه خواهیم بود. به طور قطع باید به تحرکات جمعیتی در استان تهران ورود کنیم که در این باره برنامه‌هایی در سند آمایش سرزمین ارائه شده است.

شهرام عدالتی همچنین ادامه داد: توسعه سرزمین بدون مشارکت رخ نمی‌دهد و اگر ارکان مشارکت وجود نداشته باشد توسعه به واژه‌های اتنزاعی تبدیل می‌شود. سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مرجع اصلی آینده‌نگر و ترسیم فردا است و با مشارکت است که می‌توانیم توسعه را شکل دهیم.

به گفته او،  در ایران توسعه همواره از منظر دولت تعریف شده است؛ نگاه برنامه‌ریزی جامع در همه امورات در کشورمان وابسته به دولت بوده و این در حالی است که قدرت پاسخگویی دولت همواره کاهش پیدا می‌کند و این روند خواسته و ناخواسته در کارکرد دولت اثر می‌گذارد.

عدالتی ادامه داد: در تمام برنامه‌های توسعه‌ای دولت باید تسهیل‌گر توسعه باشد و نه متصدی آن؛ توسعه را دولت رقم نمی‌زند بلکه ملت باید توسعه را پیش ببرد و دولت باید نقش راهبری داشته باشد و اگر توسعه را به دغدغه ملی تبدیل کنیم در آن زمان است که  موفق عمل کرده‌ایم.

او در ادامه سخنانش به شرایط تهران امروز اشاره کرد و گفت:‌ امروز در حالی که استان تهران سهم 8 دهم درصدی یعنی کمتر از یک درصد جغرافیای کشور را در اختیار دارد، جمعیت آن به 16.6 میلیون نفر رسیده و 25 درصد تولید ناخالص کشور متعلق به استان تهران است؛ همین اعداد و ارقام نشان می‌دهد تهران می‌تواند بزرگ‌ترین فرصت یا تهدید توسعه کشور محسوب شود.

تغییر پایتخت به حل مشکلات تهران کمک می‌کند؟

چندی پیش نمایندگان مجلس با بررسی مشکلات تهران، پیشنهاد تغییر پایتخت را ارائه کرده بودند. حالا عدالتی در رابطه با اجرایی شدن و موثر بودن این طرح در کاهش فشار بر روی تهران می‌گوید: درباره جابجایی پایتخت در سال 96 مجلس قانونی را تصویب کرد. در حال حاضر تهران به قطب جمعیتی بهداشتی درمانی و اقتصادی کشور تبدیل شده و برای کاهش آهنگ رشد جمعیت نیاز به این داریم که برخی از نقش‌های تهران را بر اساس سند آمایش سرزمین کم کنیم.

وی همچنین به مخاطرات افزایش جمعیت در تهران اشاره و خاطرنشان کرد: با ادامه افزایش جمعیت با پدیده مهاجرت‌های زیست محیطی مواجه می‌شویم و امروز با مساله افزایش شهرنشینی و مخاطرات روبرو هستیم که این  باعث می‌شود ناقوس مرگ روستاها به صدا دربیاید. در حالی که پنج دهه گذشته 70 درصد جمعیت کشور روستانشین بودند، امروز با گذشت نیم قرن شاهد آن هستیم 75 درصد جمعیت کشور شهرنشین شده‌اند.

عدالتی در ادامه گفت: ‌اگر با همین روند پیش برویم کمتر از 10 درصد جمعیت کشور روستاشین خواهیم شد و شاهد ناپدید شدن روستاها در ایران خواهیم بود.

شهرداری‌ها نقش اساسی در آبادانی شهرها و روستاها دارند

عدالتی در ادامه سخنانش از اهمیت نقش شهرداری‌ها در آبادانی شهرها و روستاها گفت. به گفته رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران، روابط دولت مرکزی با شهرداری‌ها و دهیاری‌ها نیاز به بازسازی دارد؛ اما سوال مهم این است که آیا توسعه از منظر شهرداری‌ها با توسعه از دولت مرکزی یکسان است؟

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران ادامه داد: جمعیت 14 استان در تهران متمرکز شده است. بیش از 5.5 میلیون از این جمعیت در پیرامون شهری هستند که فاقد برنامه‌ریزی توسعه‌ای است و از این عدد چهار میلیون هم در محدوده‌های حاشیه‌نشینی سکونتگاه‌های غیررسمی و در نقاط نامساعد مستقر شدند.

وی افزود: ‌با توجه به پیری جمعیت تهران یکی از پردرآمدترین مشاغل آینده پانسیون‌های مربوط به نگهداری سالخوردگان و افراد مسن خواهد بود و از حالا باید به فکر مدیریت این موضوع باشیم و برای هر دو گروه از جمعیت جوان پیرامون تهران و پیر شهر تهران برنامه‌ریزی کنیم.

تسهیل ازدواج جوانان برای جلوگیری از پیری جمعیت

معاون مسکن‌ و ساختمان وزیر راه و شهرسازی از تلاش‌های تازه برای تسهیل ازدواج جوانان خبر داد. به عقیده کارشناسان، تسهیل شرایط ازدواج می‌تواند منجر به کاهش سن جمعیت شود. محمود محمودزاده در این رابطه گفت: با هدف ازدواج مجردها و حل مشکل پیری جمعیت، اکنون پنج گروه از افراد، فارغ از اینکه متاهل یا سرپرست خانوار باشند می‌توانند در نهضت ملی مسکن ثبت‌نام کنند.

وی در رابطه با جزئیات این طرح گفت: در گذشته فقط زنان ۳۵ سال و نخبگان علمی و معلولان جسمی حرکتی امکان ثبت‌نام در طرح مسکن را داشتند، اما در مصوبه اخیر مردان مجرد ۴۵ سال و بیماران خاص هم می‌توانند برای داشتن مسکن در سامانه «ثمن» ثبت‌نام کنند.

وی ادامه داد: رشد جمعیت کاهش زیادی یافته و ما اکنون در طرح‌های مسکن به دنبال ایجاد مکانیزمی برای تشکیل خانواده و حل پیری جمعیت هستیم. بر این اساس اکنون پنج گروه از افراد فارغ از اینکه متاهل یا سرپرست خانوار باشند می‌توانند در طرح نهضت ملی مسکن شرکت کنند.

به گفته محمودزاده، یکی از نکات مهم در رابطه با قانون جمعیت این است که بتوانیم فضایی ایجاد کنیم تا افرادی که در سن ازدواج هستند (که البته خود این سن باید تعریف شود) انگیزه‌ای برایشان ایجاد شود تا اگر مشکل آن‌ها برای تاهل، مسکن است حل شود. تصمیم برای ورود مردان مجرد ۴۵ ساله به طرح نهضت ملی مسکن نیز در راستای همین سیاست است.

مجردها امکان ثبت نام دارند؟

معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی در ادامه به موافقت شورای عالی مسکن با کلیات ثبت‌نام سایر مجردها در طرح نهضت ملی مسکن اشاره کرد و گفت: این پیشنهاد هنوز وارد بررسی جزئیات نشده و در حال تهیه آن هستیم، اما ثبت‌نام سایر مجردها در نهضت ملی مسکن مشروط است به این معنی که موقع تحویل واحد مسکونی باید متاهل باشند. این گروه باید هنگام تحویل مسکن متاهل باشند و اگر در زمان تحویل واحد مسکونی خود متاهل نباشند خانه به آنان تحویل داده نمی‌شود.

هم‌اکنون ثبت نام این طرح از طریق سامانه «ثمن» به آدرس saman.mrud.ir انجام می‌شود و متقاضیان تا ۱۵ آذر فرصت دارند برای ثبت‌نام در این سامانه اقدام کنند.

اما سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا تنها تسهیل شرایط ازدواج برای ترغیب جوانان به تشکیل خانواده کافی‌ست؟ آیا مشکل جوانان ایران تنها تامین مسکن است؟ نباید از این موضوع که بسیاری از جمعیت جوان ایرانی هنوز شغل مطمئن و ایمن ندارند، چشم پوشی کرد. از سوی دیگر بعد از ازدواج نیز مشکلاتی چون تورم، هزینه‌های بالای زایمان، فرزندآوری و تامین نیازهای فرزندان مشکلات دیگری هستند که جوانان را از تشکیل زندگی منصرف کرده‌اند.

به هر حال تدوین چنین طرح‌هایی شاید موثر باشد اما به نظر می‌رسد برای حل این مشکل به صورت ریشه‌ای، همکاری چند نهاد اصلی مورد نیاز است.

اشتراک گذاری :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *