سازمان فائو معتقد است ایران پتانسیل افزایش تولید محصولات کشاورزی را دارد.

به گزارش برات‌نیوز، ایران کشور چهارفصلی‌ست که کشاورزی را یکی از مهم‌ترین صنعت‌های خود می‌داند. درصد زیادی از شهرها و روستاهای ایران بخش عظیمی از درآمد خود را از طریق کشاورزی تأمین می‌کنند. با اینکه مشکلاتی چون خشکسالی میزان تولید محصولات کشاورزی را تحت تأثیر خود قرار داده است، اما با این حال نمی‌توان از تأثیر کشاورزی در پیش‌برد اهداف اقتصاد چشم پوشی کرد.

این روزها نیز به دلیل مشکلاتی که کم آبی و خشکسالی برای محصولات کشاورزی ایجاد کرده است، بحث کشت‌های فراسرزمینی نیز به یکی از راه‌کارهای افزایش تولید محصولات کشاورزی بدل شده است. در همین زمینه نیز ایران به تازگی با چند کشور از جمله بلاروس سند همکاری امضا کرده است. همچنین کشورهایی نظیر قرقیزستان تمایل به ادامه همکاری در زمینه تولید محصولات کشاورزی با ایران دارند.

در همین زمینه، رییس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی گفت: فائو بر این باور است که ایران می‌تواند علاوه بر تامین نیاز محصولات کشاورزی داخلی نیاز کشورهای حوزه خلیج فارس را تامین کند.

سیدرضا نورانی در رابطه با پتانسیل ایران برای افزایش تولید محصولات کشاورزی تشریح کرد: فائو، اعلام کرده است که جمهوری اسلامی ایران علاوه بر تولید محصولات غذایی برای خود می‌تواند نیاز کشورهای حوزه خلیج فارس را تهیه و تامین کند. دیدگاه فائو با توجه به پتانسیل‌ها و ظرفیت‌های کشور ارائه شده است. فائو بر این نکته اشراف کامل دارد که ما در منطقه کم‌آب قرار گرفتیم و در 2 سال گذشته خشکسالی را تجربه کردیم. اما با این وجود افزایش تولید محصولات کشاورزی دور از دسترس نیست البته مشروط به اینکه بتوانیم زیرساخت‌های تولید محصولات کشاورزی را تقویت کنیم.

آیا ایران می‌تواند تولید محصولات کشاورزی را افزایش دهد؟

نورانی در رابطه با توان ایران در خصوص افزایش تولید محصولات کشاورزی و تامین نیاز 700 میلیون انسان تصریح کرد: درحال حاضر این امکان برای ما وجود ندارد شاید با نگاه اغماض‌آمیز بتوان گفت که ما می‌توانیم حداقل برای 200 میلیون نفر محصول کشاورزی تولید کنیم. علاوه بر تولید محصولات کشاورزی برای 80 میلیون ایرانی سهم ناچیزی از تولیدات ما صادر می‌شود. متاسفانه بخش قابل توجهی از تولیدات محصولات کشاورزی به ضایعات تبدیل می‌شوند.

به گفته نورانی، ضایعات محصولات کشاورزی را بین 35 تا 40 درصد است که درصد بسیار بالایی‌ست. این درحالی‌ست که بین 5 تا 10 درصد از تولیدات ما صادر می‌شود. متاسفانه ما فراموش می‌کنیم که صادرات در افزایش تولید نقش مهمی ایفا می‌کند.

وی در ادامه سخنانش گفت: اهتمام جدی برای افزایش تولید محصولات کشاورزی در کشور ایجاد نشده است. فاکتورهای بالای برای افزایش تولید در کشور وجود دارد که چندان به آن‌ها توجه نشده است به‌عنوان نمونه ما هنوز از منابع آبی دریای عمان استفاده نکردیم اما کشورهای حوزه خلیج‌فارس سال‌هاست که در زمینه ورود و از این آب برای تولید محصولات کشاورزی بهره می‌گیرند.

نورانی ادامه داد: نگاه ما در تامین آب معطوف به نزولات آسمانی است اما نتوانستیم این زمینه را به‌خوبی مدیریت کنیم و در فصلی که باران زیاد می‌آید سیلاب‌ها را به اعماق زمین هدایت کنیم تا کمتر از منابع زیرزمینی استفاده کنیم. به نظر من اگر دیدگاه مدیران نسبت به بحث افزایش تولید اصلاح شود پتانسیل لازم در زمینه افزایش تولید را داریم.

کشاورزی نیاز به حمایت دارد

به گفته نورانی بخش کشاورزی ما با خلائی به نام عدم حمایت جدی در افزایش تولید محصولات کشاورزی رویبه رو شده است. او در این زمینه افزود: متاسفانه از تفکرات، بینش و دانش تشکل‌ها در افزایش تولید استفاده نمی‌شود به‌عنوان مثال وقتی در یک فصل کالای در کشور کمیاب می‌شود تمایل‌ها برای تولید یک محصول از سوی تولیدکنندگان افزایش پیدا می‌کند؛ در نتیجه با افزایش تولید  بخشی از آن ضایع می‌شود. دیگر عامل مهم، افزایش ضایعات محصولات کشاورزی است. ماشین‌آلات در برداشت محصولات کشاورزی بسیار مستهلک شده‌اند همچنین زمان آن رسیده است که آبیاری قطره‌ای را جایگزین آبیاری غرقابی کنیم.

او در ادامه به عدم وجود برنامه برای افزایش تولید محصولات کشاورزی اشاره کرد و گفت: تا به امروز نتوانستیم برنامه کشت منظم و مدونی را دنبال کنیم و به کشاورزان بگویم که چه تولیداتی را در برنامه تولید خود جای بدهند. در 3 ماه نخست سال جاری هندوانه رتبه نخست صادرات محصولات کشاورزی را تصاحب کرد. باید بگویم در کشت هندوانه بیشترین حجم آب مصرف می‌شود ما این محصول پر آب بر را صادر می‌کنیم واز سوی دیگر محصولات کم آب بری چون گندم و جو را وارد می‌کنیم.

 نورانی همچنین خاطرنشان کرد: افزایش صادرات هندوانه و واردات گندم به‌خوبی نشان می‌دهد که ما در روند واردات و صادرات خود از اصول مشخصی تبعیت نمی‌کنیم. باید در برنامه صادراتی خود اقلام پر آب بر را حذف و محصولاتی که آب بری کمی دارند و توانایی تولید آن در کشور وجود دارد را جایگزین کنیم. 

تجهیزات ما باید به روز شوند

رییس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی به عنوان معضل دیگر بخش کشاورزی، بحث فرسودگی ماشین آلات کشاورزی را نام برد. او در این زمینه گفت: بسیاری از ماشین‌آلات کهنه هستند و باید آن‌ها به‌روز شوند. تصمیم‌گیری‌ها در بخش کشاورزی در اتاق‌های بسته گرفته می‌شود. وقتی در تصمیم‌گیری‌ها تشکل‌ها نادیده گرفته می‌شوند تصمیمات دولتی‌ها نتیجه‌ای جز ایجاد رانت نخواهد داشت. ارزهای ارزان قیمت در اتاق‌های در بسته داده به افراد خاصی داده شد که هیچ نقشی در تولید نداشتند.

او در ادامه تصریح کرد: صادرات محصولات کشاورزی مویرگی صورت می‌گیرد. به‌دلیل تحریم‌هایی که علیه ما می‌شود ما نمی‌توانیم به‌فکر توسعه صادرات باشیم اما اگر بین دولت و تشکل‌های بخش خصوصی اجماع نظر منسجم در زمینه افزایش صادرات شکل بگیرد می‌توان آمار صادرات را افزایش داد؛ اما اگر در اتاق‌های دربسته قوانین وضع شوند به نتیجه نخواهیم رسید.

به عقیده نورانی، تهدید صادرات به معنی تهدید تولید است. او در این رابطه متذکر شد: سیاست‌های بانک مرکزی باعث شد بسیاری از بازارهایی که برای تصاحب آنها سال‌ها زحمت کشیدیم را از دست بدهیم. هزینه‌های جانبی صادرات در زمان تحریم‌ها 3 برابر شد و باید برای افزایش تولید و صادرات هدف‌گذاری کنیم.

مکانیزاسیون عامل کاهش تولید محصولات کشاورزی

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم تحقیقات تهران و دکترای تخصصی ماشین‌های کشاورزی و مکانیزاسیون، ضعف در مکانیزاسیون را عامل کاهش تولید محصولات کشاورزی دانست. محمد قهدریجانی در این رابطه گفت: در یک دهه گذشته با شعارها و آمارهای به ظاهر زیبا از سوی مرکز توسعه، هم اکنون باید علاوه بر مکانیزاسیون کشاورزی ایران، کشورهای همسایه نیز تحت پوشش مکانیزاسیون قرار می‌گرفتند. با توجه به شناختی که در طول دو دهه گذشته از مرکز وجود دارد، معتقدم بهترین، باسوادترین‌ترین و دلسوزترین کارشناسان ماشین‌ها و مکانیزاسیون در این مرکز حضور دارند و بهترین اتفاق این مرکز حضور این افراد متخصص است.

او ادامه داد: به وضوح مشخص است مدیریت سلیقه‌ای، کاملاً غیر علمی و شعار محور این مرکز، پتانسیل بالقوه نیروی انسانی را که روزگاری سند مکانیزاسیون برای کشور تدوین می‌کردند و بازوی توانای فنی وزارت جهاد کشاورزی بودند از بین برده است. مدیریت کلان مکانیزاسیون کشاورزی کشور در یک دهه گذشته جز کارهای رسانه‌ای از طریق ایجاد آمارهای عجیب و البته با قالبی زیبا، هیچ تاثیری در افزایش بهره وری پایدار تولید محصولات کشاورزی نداشته است.

این فعال بخش کشاورزی در ادامه سخنانش گفت: اگر به تاریخ یک دهه گذشته مرکز نگاهی بیندازیم و شعارها و آمار اعلامی مدیریت مرکز توسعه مکانیزاسیون را بررسی کنیم، به راحتی در می‌یابیم با وجود شعارها و با افزایش فروش تراکتور، وضعیت تولید،  کشاورزی و وضعیت اقتصادی کشاورز تفاوتی نداشته است. مگر می‌شود که ضریب مکانیزاسیون را افزایش دهید و در تولید محصولات کشاورزی تفاوتی ایجاد نشود و حتی کاهش هم وجود داشته باشد؟

خلاصه سخنان این عضو هیئت علمی بر عدم مدیریت صحیح بر بخش مکانیزاسیون کشاورزی اشاره داشت و معتقد است می‌توان با مدیریت صحیح تولید محصولات کشاورزی و به تبع آن صادرات را افزایش داد. او در پایان گفت اگر مکانیزاسیون به کشاورز کمک نکند بهتر است هزینه‌ای برای آن صرف نشود.

اشتراک گذاری :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *