1. خانه
  2. اقتصاد
  3. اخبار اقتصادی
  4. زعفران، طلای سرخی که هر روز گرانتر می‌شود
اخبار اقتصادیمنتخب سردبیر

زعفران، طلای سرخی که هر روز گرانتر می‌شود

زعفران

ادویه زعفران یکی از ارزشمندترین دارایی‌های ایران زمین است تا جایی که به آن لقب طلای سرخ داده‌اند.

به گزارش برات‌نیوز، زعفران یا زَرپَران گیاهی‌ست از تیره زنبقیان که کلاله و خامه زرشکی رنگ آن پس از خشک شدن به عنوان یکی از خوشمزه‌ترین چاشنی‌های غذاهای ایرانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گیاه با ارزش، در تمامی ادوار همواره در مناطق شرقی ایران کشت می‌شد تا جایی که ایران به بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده زعفران در دنیا بدل شده است.

در این میان استان‌های خراسان رضوی و جنوبی با سهمی ۸۵ درصدی، بیشترین سهم در تولید طلای سرخ ایران را دارند. به گزارش ویکی پدیا، کشت زعفران در ایران در شهرستان‌ تربت حیدریه، زاوه، کاشمر، بردسکن، خلیل آباد، کوهسرخ، تایباد، باخرز، گناباد، سبزوار، نیشابور، بجستان، خواف، تربت جام، قاینات، فردوس، بشرویه، سرایان و بیرجند انجام می‌شود.

پیازچه زعفران در مناطق سردسیر با بارندگی زیاد بسیار بهتر از مناطق گرمسیر عمل می‌آید. شرایط اقلیمی آنقدر در کشت این گیاه مهم است که می‌تواند یکی از دلایل اصلی تمایز زعفران مرغوب از زعفران نامرغوب شود؛ به طوری که هرچه منطقه سردسیرتر باشد، عیار زعفران بالاتر خواهد رفت.

این گیاه تا سال‌های متمادی توسط ایران به 65 کشور دنیا صادر می‌شد تا اینکه به تازگی از زبان عضو هیئت رییسه شورای ملی زعفران شنیدیم که کشورهای دیگری به عنوان رقیب ایران به بازار طلای سرخ وارد شده‌اند.

علی حسینی در این رابطه تشریح کرد: کشورهای یونان، مراکش، چین، اسرائیل، قزاقستان و ازبکستان با سرمایه‌گذاران ایتالیایی در زمینه تولید زعفران عمل کردند و اگر ما سیاست مدونی در راستای تولید و تجارت تدوین نکنیم آینده روشنی در بازارها جهانی نخواهیم داشت.

کاهش تولید زعفران به دلیل خشکسالی

با اینکه در ابتدای همین گزارش اشاره کردیم که زعفران گیاهی‌ست که در مناطق پر باران‌تر بهتر به عمل می‌آید، به تازگی معاون آب و خاک جهاد کشاورزی، از کشت زعفران در مناطق حاشیه زاینده‌رود خبر داد و دیلیل آن را نیاز به آب کم و اقتصادی بودن این گیاه اعلام کرد!

اینکه این اقدام تا چه حد علمی و موثر است از سخن عضو هیئت رییسه شورای ملی زعفران مشخص می‌شود. علی حسینی در این رابطه گفت: آنچه مسلم است خشکسالی میزان تولید زعفران در سال زراعی 99-1400 را بین 20 تا 70 درصد کاهش داده است.

به گفته وی، بخشی از آمارهای ارائه شده در کشور احساسی هستند، مزرعه‌ای که 10 سال از عمر آن گذشته است حتی اگر خشکسالی هم رخ نمی‌داد بدون تردید میزان تولیدش کم می‌شد؛ پس ملاک میانگین تولید در مزارعی است که عمر برداشت آن متوسط باشد.

وی میزان تولید زعفران در سال جاری رانامشخص دانست و گفت: برداشت زعفران به اتمام نرسیده است از این‌رو هنوز نمی‌توان در این زمینه اظهار نظر کرد.

حسینی همچنین به افزایش بی ‌رویه قیمت زعفران در ماه‌های اخیر اشاره کرد و افزود: زحمات کشاورز را نباید با گرانی محصول جبران کرد. باید با افزایش دانش و آگاهی آن‌ها تلاش کنیم که میانگین تولید آن‌ها را افزایش بدهیم. در این شرایط کشاورز به سود واقعی دست می‌یابد؛ افزایش بی‌ رویه قیمت به‌ معنی از دست دادن بازارهای جهانی خواهد بود و در نهایت ما تماشاچی از دست دادن بازارهای خود خواهیم بود.

 عضو هیئت رییسه شورای ملی زعفران افزود: خشکسالی باعث شد کشاورزی که انتظار تولید 5 کیلو زعفران را داشت تولیدش به 2 کیلو تقلیل پیدا کند. پس هر میزان قیمت بالا برود نمی‌توان کاهش تولید را جبران کرد از این ‌رو برای حفظ تعادل عرضه و تقاضا باید سیاست‌های دیگری درپیش بگیریم.

زعفران انبار شده از دو سال پیش، گرانفروشی می‌شود

طبق آمار منتشره، از دو سال پیش تاکنون مقداری زعفران در برخی انبارها باقی مانده است؛ به گفته حسینی، این ذخایر با یک سوم قیمت فعلی خریداری شده است و دارنده این بار سود هنگفتی نصیب‌اش شده است؛ باید بدانیم که کشاورز سودی از این ادویه در سنوات گذشته نخواهد برد.

به گفته این فعال اقتصادی، قیمت این ادویه گرانبها را میزان عرضه و تقاضا تعیین می‌کند. وی در این رابطه افزود: اگر تقاضا بیشتر از عرضه باشد قیمت نیز روند افزایشی به خود می‌گیرد. متاسفانه در این میان برخی توصیه‌های غیرکارشناسی نیز طرح می‌شود به عنوان مثال به کشاورزان توصیه می‌شود که محصول خود را نفروشند تا بتوانند در روزهای آینده آن را گران‌تر عرضه کنند؛ اینجاست که حقوق مصرف‌کنندگان ضایع می‌شود.

بدیهی‌ست که در زمینه کالاهای صادراتی اگر هوشمندانه ساختار تولید و تجارت را اصلاح نکنیم بدون تردید بازارهای خود را از دست خواهیم داد. آنچه که مسلم است این است که برای حفظ منافع ملی باید کالای باکیفیت و با قیمت رقابتی تولید و عرضه کنیم.

حسینی چنین شرایطی را نیازمند جدی گرفتن سیاست‌گذاری دقیق در این زمینه دانست و گفت: باید روی این نکته پافشاری کنیم که رقبای ما در انتظار کوچکترین ضعف در حوزه تولید و تجارت ما هستند تا بازارهای ما را تصاحب کنند، من تردیدی ندارم که در سال‌های آینده آن‌ها جایگاه ما را در بازارهای جهانی خواهند گرفت.

نباید با سیاست‌گذاری غلط تولیدکنندگان و صادرکنندگان را رودر روی هم قرار داد. باید این دو را باهم دید نه اینکه یک گروه را فرصت طلب و مافیا معرفی کرد و گروه دیگر را مظلوم. همانگونه که اشاره کردم استراتژی منسجمی برای تولید و صادرات زعفران نداریم و فقط به سخن گفتن بسنده و تشکل‌ها را محکوم می‌کنیم. این در حالی‌ست که تشکل‌ها از بطن مردم و کشاورزان بیرون آمده‌اند و با دردهای آن‌ها آشنا هستند.

طرح بهبود تولید و تجارت تدوین شده است

حسینی به تدوین طرح بهبود تولید و تجارت زعفران اشاره کرد. به گفته او از ده سال پیش سازمان جهاد کشاورزی و شورای ملی زعفران اقدام به تدوین و تهیه این طرح کرده‌اند. در طول این ده سال اما هیچ یک از بندهای این طرح در عمل اجرایی شد و آن هم به دلیل عدم ورود دولت به چنین طرحی بود. به گفته حسینی اجرایی شدن طرح بهبود تولید و تجارت زعفران نیاز به تخصیص بودجه بود و این امر از سوی دولت‌ها جدی گرفته نشد.

حسینی در ادامه این شرح مشکل تصریح کرد: حالا که به بن بست رسیدیم صداها در آمده است که چرا کسی کاری نمی‌کند؟ در حالی که در این طرح تولید، بسته‌بندی، صادرات، صنعت تبدیلی و آزمایشگاهی دیده شده بود که اگر اجرا می‌شد شاید امروز با این چالش‌ها درگیر نبودیم.

به گفته رییس شورای ملی زعفران، اسپانیا در طی 60 سال اخیر تلاش کرده تا به رقیب جدی کشور ما در حوزه تولید این طلای سرخ تبدیل شود. وی در ادامه توضیح داد: در این دهه اسپانیا 10 تن بیشتر از ما تولید می‌کرد و قیمت فروش زعفران در اسپانیا کیلویی 650 دلار بود. همزمان با آن‌ها ما به بازارهای جهانی ورود کردیم و با کیفیت بهتر از زعفران اسپانیایی این محصول را کیلویی 360 دلار در بازارهای جهانی عرضه کردیم در نتیجه زعفران‌کاران اسپانیایی نتوانستند با قیمت تولید ما رقابت کند در نهایت تولید زعفران در اسپانیا صفر شد و تولید ما از 28 تن به 450 تن ترقی کرد.

حسینی همچنین افزود: اسپانیا نتوانست در دهه 60 از نظر قیمت و کیفیت با ما رقابت کند. باید بتوانیم پایین‌تر از قیمت رقبای خود محصول را در بازار جهانی عرضه کنیم در غیر این صورت بازار به‌سمت رقبای ما سرازیر می‌شود. در حال حاضر افغانستان به رقیب جدی ما در تولید زعفران تبدیل شده است.

قاچاق پیازِ طلای سرخ به افغانستان

حسینی ضمن اشاره به اینکه افغانستان رقیب جدی ما در تولید زعفران است به قاچاق پیاز زعفران از ایران به این کشور نیز اشاره کرد.

او در این رابطه توضیح داد: جلوی چشم ما پیاز زعفران به افغانستان قاچاق می‌شود و هیچکس هم حساسیتی نشان نمی‌دهد. متاسفانه در زمینه مدیریت مازاد تولید پیاز زعفران در کشور اقدامی نکردیم. هم اکنون در 22 استان زعفران کشت می‌شود. کشورهای یونان، مراکش، چین، اسرائیل، قزاقستان و ازبکستان با سرمایه‌گذاران ایتالیایی در این زمینه ورود کردند و اگر اینگونه ادامه بدهند آینده خوبی برای ما قابل تصور نیست.

وی به عدم خرید طلای سرخ توسط دولت در سال جاری اشاره کرد و گفت: امسال دولت زعفرانی خریداری نکرد چراکه قیمت پیشنهادی دولت به کشاورز بسیار پایان‌تر از نرخ بازار بود. سقف خرید زعفران از سوی دولت کیلویی 20 میلیون و 500 هزار تومان اعلام شد این در حالیست که قیمت طلای سرخ در بازار کیلویی 38 میلیون تومان است؛ 18 میلیون تفاوت قیمت بین نرخ دولت و بازار آزاد وجود دارد پس کمتر کشاورزی تمایل با معامله با دولت است.

به گفته حسینی مشخص نیست که دولت زعفران را با هدف صادراتی خریداری می‌کند یا خیر. او در این زمینه افزود: تا آنجایی که من اطلاع دارم دولت زعفرانی صادر نکرده است و حتی زعفران خریداری شده را به صادرکننده‌ای هم نداده است؛ عملکرد دولت در این زمینه شفاف نیست و سربسته عمل می‌کند.

تازه های برات نیوز

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست